Seite auswählen

Liên minh chống Trump: Hiệp định Mercosur sẽ mang lại gì cho châu Âu?

von | Jan. 11, 2026 | Tin tức |

Liên minh chống Trump: Hiệp định Mercosur sẽ mang lại gì cho châu Âu? 🌎

Brussels – Sau nhiều năm căng thẳng, các quốc gia EU đã thông qua hiệp định với Brazil, Argentina và các nước Mercosur khác. Và hiệp định này mang ý nghĩa hơn cả xe hơi hay thịt bò.
Ở châu Âu, mọi việc thường diễn ra chậm hơn một chút. Hơn 25 năm qua, EU và các nước thuộc nhóm Mercosur ở Nam Mỹ đã nỗ lực để hoàn tất một hiệp định thương mại, hướng tới việc xây dựng một trong những khu vực tự do thương mại lớn nhất hành tinh, với hơn 750 triệu người tiêu dùng. Vào thứ Sáu vừa qua, con đường này đã được mở: các đại diện EU tại Brussels đã phê chuẩn hiệp định, nhờ sự đồng ý của “ông lớn” Italy, vượt qua những trở ngại từ Pháp và Ba Lan.
Hiệp định cũng là một bước đi chính trị chống lại Tổng thống Mỹ Donald Trump: 27 quốc gia EU cùng các thành viên Mercosur gồm Brazil, Argentina, Paraguay và Uruguay cam kết với thị trường mở và quan hệ dựa trên luật lệ. Châu Âu kỳ vọng sẽ gắn kết Nam Mỹ chặt hơn và giảm sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ – điều càng quan trọng khi Trump gần đây từng dọa “sáp nhập” Greenland và can thiệp vào Venezuela.
“Trong khi những nước khác đóng cửa và theo đuổi chính sách thương mại ngày càng quyết liệt, chúng tôi hướng tới các quan hệ đối tác mới”, Phó Thủ tướng Lars Klingbeil (SPD) nói. Dù vậy, hiệp định vẫn gây tranh cãi ở châu Âu: ngành công nghiệp và dịch vụ kỳ vọng thị trường mới, trong khi nông dân lo ngại cạnh tranh giá rẻ. Dù thế nào, cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp đều sẽ thấy những thay đổi đáng kể.
*

🔶Mercosur: Hiệp định quy định gì?

Hiệp định hướng tới việc giảm rào cản thương mại và tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư, hứa hẹn tăng trưởng và việc làm hai bên. Thuế nhập khẩu các sản phẩm công nghiệp và nông sản sẽ giảm mạnh hoặc xóa bỏ hoàn toàn. Ủy ban EU ước tính các nhà xuất khẩu châu Âu sẽ tiết kiệm hơn 4 tỷ euro mỗi năm nhờ điều này.
Hiện EU đã xuất khẩu hàng hóa trị giá 55 tỷ euro sang Mercosur, con số này được dự báo sẽ tăng đáng kể. Châu Âu cũng được tiếp cận ưu tiên với nguyên liệu thô và các công trình công khai, nơi doanh nghiệp nước ngoài được đấu thầu bình đẳng với doanh nghiệp nội địa. Những người ủng hộ nhấn mạnh rằng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm EU vẫn được giữ nguyên và có các cam kết tham vọng về môi trường và khí hậu.
*

🔶Tác động với Đức

Đối với các công ty Đức, việc kinh doanh tại Mercosur và đảm bảo chuỗi cung ứng sẽ dễ dàng hơn. “Khi hiệp định có hiệu lực, khu vực này sẽ trở thành điểm đến đầu tư quan trọng cho doanh nghiệp Đức”, Volker Treier, Giám đốc Kinh tế đối ngoại của Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức, cho biết. Hiện 12.500 công ty Đức xuất khẩu sang Mercosur, trong đó ba phần tư là doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Điều đặc biệt hấp dẫn với Đức là thuế nhập khẩu cao của Mercosur đối với xe hơi (lên tới 35%) sẽ được xóa dần, tương tự với máy móc và thiết bị điện (lên tới 20%). Thuế nhập khẩu thép, sắt, hóa chất và dược phẩm (14–18%) sẽ giảm ngay về 0.
*

🔶Vì sao nông dân phản đối?

Mặc dù thuế nông sản cũng giảm mạnh, nông dân châu Âu lo ngại thị trường nội địa sẽ bị tràn ngập thịt và ngũ cốc giá rẻ từ Nam Mỹ. “Những khiếm khuyết trong chương nông nghiệp của Mercosur không thể được che đậy bằng các điều khoản bảo vệ hay ngân sách EU”, Chủ tịch Nông dân Joachim Rukwied nói. Ở Đức, cũng như Pháp, Bỉ và Ba Lan, nông dân đã biểu tình phản đối.
Để trấn an, Ủy ban EU đã giải ngân hàng tỷ euro hỗ trợ ngành nông nghiệp trước thời hạn. Hiệp định Mercosur cũng bao gồm các biện pháp đặc biệt chống biến động thị trường, như hạn ngạch với sản phẩm giảm thuế nhập khẩu. Bộ trưởng Nông nghiệp Đức Alois Rainer (CSU) thừa nhận mối quan ngại của nông dân nhưng vẫn ủng hộ hiệp định, nhấn mạnh: “Các điều khoản bảo vệ hiện nay là bước quan trọng để bảo đảm an toàn cho thị trường nông sản nhạy cảm của chúng ta.”
*

🔶Tiến trình tiếp theo

Việc bỏ phiếu tại Brussels được thực hiện bởi các đại sứ EU. Về mặt thủ tục, Hội đồng Bộ trưởng EU vẫn cần phê duyệt, dự kiến sẽ diễn ra ngay. Chủ tịch Ủy ban EU Ursula von der Leyen có thể tới Paraguay vào thứ Hai để ký hiệp định. Nghị viện EU cũng cần phê chuẩn. Sau đó, hiệp định tạm thời về thương mại có thể có hiệu lực. Tuy nhiên, toàn bộ thỏa thuận rộng hơn, được gọi là “Hiệp định Đối tác”, còn bao gồm các khía cạnh chính trị, cần được tất cả các quốc gia EU phê chuẩn.
Berliner Morgenpost, ngày 09.01.2026

EU ĐẠT THỎA THUẬN: CON ĐƯỜNG CHO HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI MERCOSUR ĐÃ MỞ RA

 

Lưu Thủy Hương

Đây cũng là một thông điệp gửi tới Tổng thống Mỹ Trump: Trong một cuộc họp, các quốc gia EU đã bỏ phiếu đa số ủng hộ Hiệp định Mercosur. Khu vực tự do thương mại mới này sẽ trở thành khu vực lớn nhất thế giới về loại hình này.
Sau nhiều năm đàm phán, cuối cùng đã đến lúc: Con đường để hoàn tất Hiệp định thương mại tự do EU với bốn quốc gia Nam Mỹ thuộc Mercosur là Brazil, Argentina, Uruguay và Paraguay đã được mở. Tại một cuộc họp của các đại diện 27 quốc gia EU ở Brussels, số lượng thành viên đủ lớn đã đồng ý với việc ký kết dự kiến của thỏa thuận, theo các nguồn tin ngoại giao.
Khu vực tự do thương mại mới với hơn 700 triệu dân sẽ, theo Ủy ban Châu Âu, trở thành khu vực lớn nhất thế giới về loại hình này. Thỏa thuận gây tranh cãi này được thông qua nhờ các nhượng bộ thêm dành cho các nhóm vận động nông nghiệp, vốn coi cạnh tranh từ các quốc gia Mercosur là mối đe dọa đối với nông nghiệp châu Âu. Ở Nam Mỹ, các sản phẩm nông nghiệp như thịt bò có thể được sản xuất rẻ hơn so với châu Âu.
Thỏa thuận lẽ ra đã được ký ngay trước Giáng sinh tại Brazil, nhưng khi đó đa số cần thiết tại Hội đồng các quốc gia EU chưa đạt được vì Ý yêu cầu các cam kết hỗ trợ thêm cho nông dân châu Âu trước khi đồng ý. Ý cần đồng ý vì hai quốc gia EU lớn khác là Pháp và Ba Lan từ chối hiệp định ở hình thức hiện tại.
*
THÔNG ĐIỆP GỬI DONALD TRUMP
Khu vực tự do thương mại mới cũng nhằm gửi tín hiệu phản đối chính sách bảo hộ mậu dịch của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Dự kiến sẽ giảm tối đa thuế và rào cản thương mại giữa EU và các nước Mercosur. Ngành công nghiệp Đức đã nhiều năm thúc đẩy việc hoàn tất thỏa thuận này.
Ủy ban EU ước tính hiệp định có thể tăng xuất khẩu hàng năm của EU sang Nam Mỹ tới 39% (49 tỷ euro) – từ đó hỗ trợ hơn 440.000 việc làm trên khắp châu Âu. Ngành công nghiệp ô tô, cơ khí và dược phẩm được đánh giá sẽ có cơ hội lớn. Ví dụ, hiện thuế nhập khẩu ô tô vào các nước Mercosur là 35%.
*
ĐÀM PHÁN KÉO DÀI MỘT PHẦN TƯ THẾ KỶ
Đàm phán về Hiệp định Mercosur đã bắt đầu từ năm 1999. Ủy ban EU đã hoàn tất vào tháng 12/2024 bất chấp sự chỉ trích từ các quốc gia như Pháp. Gần đây, tranh chấp thuế quan giữa EU và Mỹ đã tạo thêm động lực cho tiến trình. Nhiều quốc gia muốn chứng minh rằng thời đại thương mại công bằng vẫn còn – trong đó có Đức.
Ngược lại, các nhà phê bình lo ngại nông dân châu Âu có thể bị ép vào cuộc chiến giá khốc liệt và phá rừng ở Nam Mỹ có thể gia tăng. Họ còn cho rằng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của EU về an toàn thực phẩm, bảo vệ động thực vật có thể bị xói mòn. Ủy ban EU bác bỏ hoàn toàn và nhấn mạnh chỉ những sản phẩm đáp ứng đầy đủ quy định châu Âu mới được nhập vào EU.
*
HỆ THỐNG BẢO VỆ TOÀN DIỆN CHO NÔNG DÂN
Để giảm bớt phản đối từ nông dân về khu vực tự do thương mại, Ủy ban Châu Âu gần đây đã đưa ra các điều khoản an toàn kinh tế bổ sung.
Nếu nhập khẩu từ các nước Mercosur tăng quá mức hoặc giá giảm mạnh ảnh hưởng tới người sản xuất EU, các biện pháp phản ứng sẽ được áp dụng ngay, bao gồm tạm thời đình chỉ ưu đãi thuế. Việc giám sát đặc biệt được thực hiện với các sản phẩm như thịt bò, gia cầm, gạo, mật ong, trứng, tỏi, ethanol, trái cây có múi và đường. Ít nhất mỗi sáu tháng sẽ có báo cáo về tác động của nhập khẩu từ Brazil, Argentina, Uruguay và Paraguay.
Hiện Bolivien cũng là thành viên Mercosur, nhưng nước này phải điều chỉnh các quy định trước khi hưởng lợi từ hiệp định.
*
KẾ HOẠCH KÝ KẾT TẠI PARAGUAY
Hiệp định dự kiến sẽ được ký tại Paraguay, hiện đang giữ chức Chủ tịch luân phiên của Mercosur. Đại diện EU gồm Chủ tịch Ủy ban Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng António Costa sẽ tới Nam Mỹ.
Sau thỏa thuận hôm thứ Sáu, cần thêm một quyết định bằng văn bản để ký và hoàn tất hiệp định, nhưng đây chỉ là thủ tục.

Ntv, 09.01.2026

 

MERCOSUR

Khối Thị trường chung Nam Mỹ hay Mercosul là một khối thương mại được thành lập vào năm 1991 giữa Brasil, Argentina, Uruguay và Paraguay. Tháng 6 năm 2006, Mercosur kết nạp thêm Venezuela. Bolivia, Chile, Colombia, Ecuador và Peru hiện là các thành viên liên kết của Mercosur.
QUY MÔ
Mercosur bao trùm một không gian rộng 17.320.270 km², gần như toàn bộ lục địa Nam Mỹ, gồm 365.555.352 dân (tính cả các thành viên liên kết), với tổng sản phẩm nội địa (theo PPP) năm 2007 ước tính hơn 3,07 nghìn tỷ đô la Mỹ, bình quân đầu người 12.389 đô la Mỹ.
LIÊN KẾT VỚI BÊN THỨ BA
Mercosur là một khối mậu dịch mở. Các nước thành viên có thể có quan hệ thương mại tự do với các nước ngoài khu vực.
MỤC TIÊU CỦA KHỐI
– Thoát khỏi sự lũng đoạn kinh tế của Hoa Kỳ.
– Tháo gỡ hàng rào hải quan và tăng cường trao đổi thương mại giữa các quốc gia trong khối
THÀNH VIÊN
Mercosur gồm sáu thành viên: Argentina, Bolivia, Brazil, Paraguay, Uruguay và Venezuela (bị đình chỉ từ tháng 12 năm 2016); bảy thành viên liên kết: Suriname, Guyana, Colombia, Ecuador, Panama, Peru và Chile; và hai quan sát viên: México và New Zealand.

Mercosur – Châu Âu muốn chống lại các đại cường thương mại Trung Quốc và Mỹ như thế nào

Lưu Thủy Hương

Nước Đức Hôm Nay

Hôm nay, Brussels sửa chữa một sai lầm chiến lược nghiêm trọng: nhờ thỏa thuận giữa EU và một số nước Nam Mỹ, khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới ra đời. Và ít nhất một “ông lớn” về nguyên liệu cũng sắp gia nhập.
*
Để khép lại vở kịch kéo dài 25 năm này, các nhà tổ chức đã chọn một sân khấu đặc biệt. Tại “Gran Teatro José Asunción Flores” ở thủ đô Asunción, Paraguay, hôm thứ Bảy vừa qua, hiệp định thương mại tự do EU–Mercosur đã được ký kết trang trọng. Với khoảng 700 triệu dân, đây là khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, mở ra thị trường và cơ hội mới. Liên đoàn Công nghiệp Đức (BDI) dự đoán các doanh nghiệp châu Âu sẽ tiết kiệm khoảng 4 tỷ euro tiền thuế hải quan mỗi năm.
Hiệp định đánh dấu sự kết thúc của một marathon đàm phán kéo dài 25 năm, phơi bày tất cả những yếu kém của EU: chia rẽ, kiêu ngạo và chủ nghĩa ích kỷ quốc gia – đồng thời sửa một trong những sai lầm chiến lược lớn nhất của EU trong những năm gần đây.
Ban đầu, các nước Nam Mỹ bị châu Âu xem là không hấp dẫn do thiếu sức mạnh kinh tế. Khi các nước này bắt kịp, đặc biệt là ngành nông nghiệp, châu Âu dưới thời tổng thống cực hữu Jair Bolsonaro tại Brazil lại chỉ trích việc rừng Amazon bị khai thác và đặt sang một bên thỏa thuận đã sẵn sàng ký kết vào năm 2019.
Ngày nay, Nam Mỹ trở thành “cái phao cứu sinh” nhỏ đối với châu Âu giữa biển địa chính trị đầy sóng gió, thuyết phục cả những người hoài nghi cuối cùng tại Paris rằng đôi khi lợi ích toàn châu Âu phải được đặt lên trên các lợi ích cục bộ quốc gia.
“Về mặt văn minh và địa chính trị, thỏa thuận này là một tin tuyệt vời,” giáo sư kinh tế Brazil Paulo Gala từ trường FGV (São Paulo) nói với WELT. “Sự xích lại gần châu Âu của Brazil, của Mercosur với châu Âu, là hợp lý, đặc biệt với các mối gốc rễ lịch sử từ Ý, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Nói cách khác, đây là sự hội nhập của các hậu duệ.” Về kinh tế, ông Gala dự đoán đầu tư trực tiếp từ châu Âu vào Brazil và Mercosur sẽ tăng lên.
Hiệp định hứa hẹn mang lại một số lợi thế chiến lược cho cả hai bên, theo Constanza Mazzina từ Đại học tư UCEMA, Buenos Aires: “Hiệp định giúp hai khối giảm sự phụ thuộc vào các cường quốc như Trung Quốc và Mỹ, bằng cách tạo ra một liên minh chiến lược tại Đại Tây Dương.”
Người tiêu dùng có thể kỳ vọng giá nhập khẩu giảm, đặc biệt là công nghệ và xe hơi tại Mercosur, thực phẩm tại EU. “Trong lĩnh vực đầu tư, thỏa thuận cũng mang lại an ninh pháp lý hơn, thu hút các khoản đầu tư dài hạn của châu Âu vào cơ sở hạ tầng và năng lượng tại Nam Mỹ,” bà Mazzina nhận định.
Đối với châu Âu, vẫn còn nhiều điều phải bắt kịp ở Nam Mỹ. Trong những năm gần đây, Brussels chủ yếu đại diện cho chính sách “dạy đời”, mà Tổng thống Brazil Lula da Silva gọi là “chủ nghĩa tư bản xanh”, chỉ nhằm bảo vệ thị trường nội địa của châu Âu.
Sự chia rẽ và thụ động của châu Âu đã tạo cơ hội cho Trung Quốc trở thành đối tác thương mại quan trọng nhất của các nước Nam Mỹ lớn, trong khi Mỹ ráo riết thúc đẩy ảnh hưởng chính trị và kinh tế về phía nam sông Rio Bravo. Nhờ những kết quả bầu cử thuận lợi từ Mỹ ở Honduras, Ecuador, Bolivia, Chile và Argentina, tầm ảnh hưởng của Washington tăng lên.
Áp lực ngày càng lớn từ nhiều phía và mối đe dọa quân sự từ Nga dường như đã khiến EU phải ngồi lại để ký hiệp định Mercosur.
Hiện Mercosur gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay. Bolivia, quốc gia giàu lithium nhất thế giới, sẽ sớm gia nhập. Venezuela bị tạm ngưng tư cách thành viên từ 2016 vì vi phạm nhân quyền nghiêm trọng. Nếu trong tương lai gần nước này có chính phủ dân chủ được quốc tế công nhận, khả năng trở lại liên minh thương mại là có thể, đồng nghĩa với việc châu Âu có thêm đối tác với trữ lượng nguyên liệu quý giá.
“Với hiệp định Mercosur, chúng ta tạo ra thị trường 700 triệu dân – khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới. Thông điệp của chúng ta gửi ra thế giới là: Đối tác tạo ra thịnh vượng, và sự cởi mở thúc đẩy tiến bộ,” Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ca ngợi. “Trong thời đại mà thương mại và sự phụ thuộc bị sử dụng như vũ khí, và bản chất nguy hiểm, giao dịch của thực tế ngày càng rõ ràng, hiệp định lịch sử này chứng minh châu Âu tự định hướng và là đối tác đáng tin cậy.”
*

🔶Lula gây tranh cãi

Trong khi châu Âu kịp đoàn kết vào phút chót, phía bên kia Đại Tây Dương lại có những căng thẳng. Tổng thống Brazil Lula da Silva, không có mặt tại Asunción, trước đó đã tổ chức một hội nghị thượng đỉnh riêng với von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng EU António Costa tại Rio de Janeiro – tạo “hình ảnh đẹp” trước thềm bầu cử tổng thống Brazil tháng 10.
“Việc tổ chức một hội nghị song song một ngày trước – thật thiếu tôn trọng đối với các đối tác của ông,” tờ báo Argentina La Nación dẫn lời các nguồn tin từ chính phủ Buenos Aires. Việc Lula không xuất hiện tại Paraguay có thể liên quan tới Tổng thống Argentina, vì có tin đồn ông không muốn đứng chung ảnh với Javier Milei.
Tác giả: Tobias Käufer, Phóng viên Latin America, WELT, đưa tin từ 2009 về các diễn biến tại khu vực này.
*

Nguồn:

Wie sich Europa gegen die Handelsriesen China und USA wehren will – Nhật báo Die Welt (Đức), 17.01.2026