Bà Đài Lê

Lần đầu tiên trong lịch sử Úc có một người gốc Việt đắc cử dân biểu liên bang Úc châu và người đó là cựu phóng viên.

Bà Đài Lê, tức Lê Thị Trang Đài, đã “đánh bại” cựu Thủ hiến bang New South Wales để chiếm ghế của Công đảng Úc. Chưa bao giờ cái ghế này lọt khỏi tay Công đảng, nhưng bà Đài đã làm được điều tưởng như “không thể” đó.

Bà Đài Lê được ghi nhận là gương mặt năng nổ của cộng đồng Việt Nam và là Phó Thị trưởng Fairfield đã quyết định ra tranh cử với tư cách độc lập để cho thượng nghị sĩ Kristina  Keneally “về vườn” như bà tuyên bố trong một video.

Dù là cựu Thủ hiến New South Wales, nhưng Keneally sống ở vùng bờ biển giàu có của đảo Scotland Island cách Fowler trên 40 cây số, chắc chắn không hiểu nhu cầu của giới lao động ở đây.

Fowler là “thành đồng” của Công đảng với tỉ lệ thắng cử rất cao 14% nên ai được đảng này cử ra, chắc chắn sẽ thắng cử. Nhưng lần này lại khác.

Với chiến thắng của bà Đài, cộng đồng Việt Nam làm nên lịch sử, có một người tị nạn làm dân biểu liên bang, dân biểu độc lập, sẽ có lá phiếu nặng ký mang lại lợi ích cho giới lao động Fowler nói riêng và cộng đồng người Việt trên toàn nước Úc nói chung. Nhất là khi cả hai đảng rất có thể không hội đủ túc số 76 ghế để lập chính phủ đa số.

Đài Lê lập gia đình và có một con trai, từng là đảng viên Tự do nhưng vì tranh cử chức thị trưởng với một ứng viên do đảng Tự do đề cử, nên bị kỷ luật ngưng làm đảng viên trong 10 năm.

Bà Đài Lê trong cuộc phỏng vấn trên đài Sky News 

 

Từng là nữ phóng viên kỳ cựu

Lê Thị Trang Đài, rời Việt Nam với mẹ và hai em gái vào tháng 4/1975. Cả bốn mẹ con chờ đợi người cha của họ trong một căn cứ ở Philippines suốt bốn năm trời, nhưng ông đã không bao giờ đến được bến bờ.

Lúc bấy giờ, nghe đồn rằng, không đủ tiêu chuẩn định cư, thế là mẹ cô một lần nữa, đem cô và hai em gái xuống thuyền vượt biên lần thứ nhì cùng với 30 người khác.

Sau 10 ngày lênh đênh trên biển, họ được tàu Hồng Kông vớt và cuối cùng định cư tại Wollongong, và sau này chuyển về Cabramanta.

Lúc đó, Đài vừa tròn 11 tuổi. Sau khi tốt nghiệp trung học, cô học luật tại trường Đại Học Sydney nhưng sau này, cô quyết định chuyển sang ngành truyền thông và báo chí. Được nhận làm trong truyền hình và radio của ABC, Lê Thị Trang Đài là ký giả người Việt duy nhất của chuyên ban tài liệu lịch sử và xã hội quốc gia.

Năm 1999, bà được giải thưởng của Human Right Watch về cuốn phim tài liệu nói đến các thanh thiếu niên Việt Nam dính vào đường dây buôn bán ma túy của mafia ở Cabramatta.

Là một phóng viên xuất sắc, kiêm đạo diễn các phim tài liệu, cô đã thực hiện nhiều cuốn phim rất có giá trị liên quan đến cộng đồng người Việt như “Taking Change of Cabramatta” “Starting From Zero”, “Operation Lift”.

Đặc biệt, với cuốn phim tài liệu “In Limbo” nói về người Việt tị nạn còn sót lại ở Philippines, đã giúp cho hàng trăm gia đình người Việt được tái định cư tại Úc và Hoa Kỳ. Bà Đài cho biết:

“Cộng đồng vùng Cabramatta rất đông người Việt tị nạn, và cũng có những người tị nạn từ những nước khác… Tôi ở đó thì thấy rằng cộng đồng ở đó không có tiếng nói, mười mấy năm trời, không có ai xây dựng cộng đồng, làm đẹp hay cho cộng đồng có bộ mặt trong xã hội của nước Úc này. Tôi thấy chỗ nào cũng tiến lên, nhưng chỗ đó thì không tiến lên, không có ai chăm sóc cho dân ở đó.

Thời gian trước, tôi có làm mấy câu chuyện về cộng đồng của mình. Tôi thấy trong cộng đồng mình có khả năng nhiều lắm, mấy người trẻ lớn lên, và 30 năm rồi, cộng đồng vẫn cố gắng làm mà không ngửng đầu lên được. Tôi đã làm báo chí, truyền hình, phát thanh, tôi biết cộng đồng mình có nhiều chuyện hay ho lắm. Chính vì vậy mà tôi quyết định ra tranh cử dân biểu.”

Đất Việt (22.05.2022)

***

 

Bài đọc thêm:

Lê Thị Trang Đài: chính trị gia gốc Việt đầu tiên trúng cử Nghị viện Liên bang Úc

Nguyễn Quang Duy 

NGUỒN HÌNH ẢNH,LÊ ĐÀI Chụp lại hình ảnh, Tân dân biểu Lê Đài thắng cử với khẩu hiệu „Tôi sẽ ở Quốc hội để phục vụ BẠN, chứ không phải phục vụ bất kỳ đảng phái chính trị nào.“

Ứng cử viên độc lập Lê Đài, một người Việt tỵ nạn cộng sản, vừa giành được ghế dân biểu khu vực Fowler, chiến thắng một chính trị gia lãnh đạo Đảng Lao động, cựu Thủ hiến tiểu bang New South Wales, cựu Thượng nghị sĩ Liên bang, bà Kristina Keneally.

Fowler là một khu vực an toàn của Đảng Lao động nên đây là chiến thắng của cử tri lao động phản kháng lại hệ thống chính trị của Đảng Lao động và một bài học cho chúng ta cùng suy ngẫm.

 

Hạt cử tri ‚an toàn‘ của Đảng Lao động

Khu vực Fowler nằm phía tây nam thành phố Sydney, là một khu vực đa văn hóa, đa sắc tộc với trên một nửa dân số là di dân, trên 15% là người gốc Việt và chỉ trên 10% là có cả cha lẫn mẹ sinh ra tại Úc.

Người di dân lại thường bỏ phiếu cho Đảng Lao động, nên các dân biểu của đảng thay nhau nắm giữ khu vực này từ khi được thành lập vào năm 1984 cho đến nay.

Vì là đơn vị bầu cử an toàn nên các dân biểu Đảng Lao động chỉ lo phục vụ chính sách „Đảng“, hơn là quan tâm đến nguyện vọng của cư dân địa phương, còn Đảng Tự do không thèm để ý đến khu vực này.

Tỷ lệ thất nghiệp tại Fowler cao gần gấp đôi mức trung bình của cả nước, mức lương do đó thấp hơn so với mức lương trung bình toàn nước Úc, có cư dân phải làm đến hai, ba công việc bán thời gian mới đủ trang trải cuộc sống vô cùng khó khăn.

Fowler là một khu vực nghèo, kém an ninh và chậm phát triển, giới tiểu thương trong khu vực không được đảng nào thực sự quan tâm nâng đỡ. Nhà thương, trường học, đường xá, cảnh sát, các dịch vụ công cộng đều thua kém các khu vực khác trong vùng.

Không riêng khu vực Fowler, hầu hết các khu vực có đông di dân và đông người Việt sinh sống đều cùng chung hoàn cảnh chính trị, kinh tế và xã hội.

 

Không phục vụ đảng phái chính trị

Bà Lê Đài (Lê Thị Trang Đài) từ Sài Gòn đi tỵ nạn cùng gia đình năm 1975 khi mới 7 tuổi, và ở Hong Kong 4 năm trước khi đến Úc năm 1979.

Bà có chồng người Úc và một con trai, hiện định cư tại khu vực Fowler.

Học xong trung học bà đi làm cho một tờ báo địa phương, rồi trở thành ký giả cho đài ABC, đi học lại và tốt nghiệp ngành Chính trị tại Đại Học Macquarie.

NGUỒN HÌNH ẢNH,LÊ ĐÀI Chụp lại hình ảnh, Nghị viên Lê Đài vận động Hội đồng thành phố Fairfield thông qua nghị quyết công nhận cờ vàng là biểu tượng của người Việt tự do

Trong cuộc bầu cử bổ túc cho khu vực Cabramatta năm 2008, bà Lê Đài ứng cử đại diện cho Đảng Tự do, giúp đảng này tăng số phiếu thêm 21,8% so với cuộc bầu cử năm 2007, nhưng vẫn thua ứng cử viên Đảng Lao động.

Trong kỳ bầu cử định kỳ tiểu bang New South Wales năm 2011, bà Đài tiếp tục tranh cử đại diện Đảng Tự do tăng thêm thêm 5.1% số phiếu, nhưng vẫn không đủ phiếu để đánh bại ứng cử viên Đảng Lao động.

Năm 2012, bà Lê Đài ứng cử độc lập và đã thắng cử nghị viên hội đồng thành phố Fairfield.

Đến năm 2016, bà Đài bị Đảng Tự do cấm tham gia đảng 10 năm vì đã tự động thành lập một liên danh độc lập tranh cử ghế thị trưởng Fairfield, thách thức ứng cử viên được Đảng Tự do ủng hộ.

Năm 2017, bà đã vận động hội đồng thành phố Fairfield thông qua nghị quyết công nhận cờ vàng là biểu tượng của người Việt tự do.

Năm 2019, bà tiếp tục tranh cử đại diện khu vực Cabramatta, bà đạt được số phiếu hơn ứng cử viên Đảng Tự do và các đảng khác, nhưng vẫn thua số phiếu của ứng cử viên Đảng Lao động.

Năm 2021, bà Lê Đài được bầu làm Phó thị trưởng thành phố Fairfield.

Mỗi lần thất cử, bà Đài lại gặt thêm những kinh nghiệm để bước vào tranh cử dân biểu liên bang 2022 với khẩu hiệu „Tôi sẽ ở Quốc hội để phục vụ BẠN, chứ không phải phục vụ bất kỳ đảng phái chính trị nào.“ (I will be there to serve YOU, and not any political parties.)

 

Làn sóng phản đối bên trong Đảng Lao động

Người xứng đáng để đại diện Đảng Lao động ra tranh cử lần này là luật sư Lê Tú, một người trẻ làm việc trong văn phòng dân biểu Chris Hayes, được chính ông Hayes đề cử thay ông tranh ghế Fowler và được sự ủng hộ của cơ sở đảng tại địa phương.

NGUỒN HÌNH ẢNH,LÊ ĐÀI Chụp lại hình ảnh, Bà Lê Đài sử dụng hình ảnh và lời kêu gọi cử tri của dân biểu Chris Haye „Hãy dồn phiếu cho ứng cử địa phương“ làm bích trương tranh cử.

Nhưng cô Lê Tú đã bị ban lãnh đạo Đảng Lao động gạt sang một bên để nhường chỗ cho cựu thủ hiến New South Wales, cựu Thượng nghị sỹ Kristina Keneally.

Mặc dù là một chính trị gia chuyên nghiệp lãnh đạo Đảng Lao động, bà Keneally sinh sống tại Scotland Island, khu vực bờ biển giàu có ở phía bắc của thành phố Sydney, cách đơn vị Fowler đến hơn 2 giờ lái xe.

Bà được Đảng Lao động „thả dù“ xuống đơn vị Fowler để đưa vào Hạ viện và nội các Lao động với chức vụ bộ trưởng bộ Nội vụ, một vai trò vô cùng quan trọng coi cả Cơ quan Tình báo Úc (ASIO) và Cảnh sát Liên bang.

Bà Keneally thì thuộc tầng lớp trên, khác xa với giới cử tri lao động nghèo, đa sắc tộc, đa văn hóa đơn vị Fowler.

Kinh nghiệm chính trị và kiến thức lãnh đạo tiểu bang và liên bang bà có thừa nhưng sự gần gũi với cử tri sắc tộc hầu như không có.

Năm 2016, chính dân biểu Chris Hayes cũng là nạn nhân của phe cánh trong Đảng Lao động.

Khi ấy tôi đang đại diện cho Khối 8406 Úc Châu, chúng tôi đã cùng nhiều tổ chức khác vận động để ông Chris Hayes không bị thuyên chuyển sang đơn vị bầu cử khác, nhường ghế Fowler cho một dân biểu trẻ cánh hữu thuộc thành phần lãnh đạo.

Tình trạng bè cánh, phản dân chủ của giới lãnh đạo Đảng Lao động đã tạo ra một làn sóng công khai phản đối tại đơn vị Fowler, chính ông Chris Hayes đã lên tiếng kêu gọi cử tri Fowler dồn phiếu cho ứng cử viên địa phương.

 

Cử tri làm cách mạng

Bà Lê Đài là một chính trị gia cơ sở (grassroots), xuất thân từ quần chúng sắc tộc, và bản thân là người tỵ nạn cộng sản đã nhân cơ hội xin phép dân biểu Chris Hayes để lấy hình ảnh và lời kêu gọi cử tri „dồn phiếu cho ứng cử viên địa phương“ của ông làm bích trương tranh cử.

Để cứu nguy trước ngày bầu cử, thủ lĩnh Đảng Lao động ông Anthony Albaneses đã thân chinh đến đơn vị Fowler vận động cho bà Kristina Keneally. Nhưng không thể cứu vãn tình thế 18,6% cử tri lao động đã từ chối bỏ phiếu cho bà Keneally.

Bà Lê Đài còn được Đảng Tự do và đảng Đoàn kết nước Úc (United Australia) cho phiếu, nên với hơn 99.98% phiếu đã kiểm, bà nhận được ít nhất 52,32% tổng số phiếu, trong khi ứng cử viên Đảng Lao động Kristina Kneally chỉ được 47,68% phiếu.

Bà Lê Đài thắng cử, nhưng chiến thắng của bà từ một cuộc cách mạng „quần chúng nổi dậy“ chống lại tình trạng bè cánh, phản dân chủ của giới lãnh đạo Đảng Lao động.

Từ nay đơn vị Fowler sẽ không còn là ghế an toàn Lao động nữa, từ nay tiếng nói của cử tri sẽ được các đảng chính trị và chính quyền lắng nghe.

Người chiến thắng cũng chính là các đảng viên Đảng Lao động tại cơ sở Fowler, vì đây là một bài học đắt giá cho tầng lớp lãnh đạo Đảng Lao động không được coi thường các cộng đồng và cử tri gốc sắc tộc cũng như thành viên đảng bộ địa phương.

Bà Lê Đài thực sự thắng cử bằng sức mình, bằng lá phiếu của cử tri, thay vì dựa vào „Đảng“ để cuối cùng làm công bộc phục vụ trả ơn „Đảng“, là bài học cho tất cả những ai quan tâm, và muốn tham gia vào chính trường Úc.

 

Chính trị Úc cần thay đổi…

Ở Hạ viện, Đảng Lao động được 76 ghế, vừa đủ ghế để thành lập chính phủ đa số, liên Đảng Tự do Quốc gia chỉ được 55 ghế, Đảng Xanh được 4 ghế, 2 đảng nhỏ 2 ghế, độc lập được 10 ghế, còn lại 4 ghế chưa rõ kết quả.

Trong cuộc bầu cử 2022, liên Đảng Tự do Quốc gia mất 5,7% chỉ còn 35,7 % tổng số cử tri ủng hộ, trong khi Đảng Lao động mất 0,5%, chỉ còn 32,8 % tổng số cử tri ủng hộ. Như vậy, Đảng Lao động thắng cử và cầm quyền nhưng đại diện cho chưa tới 1/3 tổng số cử tri Úc.

Khuynh hướng cử tri Úc bầu cho các ứng cử viên độc lập và các đảng nhỏ càng ngày càng trở nên rõ nét.

Bầu cử 2022 có tới 10 dân biểu độc lập và tất cả đều là phụ nữ, nó cho thấy nữ giới Úc đã nhận thức được các đảng chính trị không còn đại diện cho tiếng nói và quyền lợi của cử tri và của nước Úc.

Xét cho cùng, nước Úc cần thay đổi hệ thống chính trị, cần một thể chế cộng hòa, cần một hiến pháp mới, một hệ thống bầu cử mới mà người cầm quyền phải thực sự đại diện cho đại đa số cử tri.

 

Nguyễn Quang Duy, Melbourne, Úc

BBC (23.05.2022)

Durch die weitere Nutzung der Seite stimmst du der Verwendung von Cookies zu. Weitere Informationen

Die Cookie-Einstellungen auf dieser Website sind auf "Cookies zulassen" eingestellt, um das beste Surferlebnis zu ermöglichen. Wenn du diese Website ohne Änderung der Cookie-Einstellungen verwendest oder auf "Akzeptieren" klickst, erklärst du sich damit einverstanden.

Schließen