Lý do chính khiến rất nhiều người đang sống tại Việt Nam ủng hộ Trump là vì họ đã quen sống trong môi trường độc tài cộng sản, nơi quyền lực của một cá nhân hay một nhóm nhỏ luôn được xem là điều tự nhiên.
Vì vậy, khi nhìn thấy Trump thể hiện những hành vi lạm quyền, họ không hề thấy lo ngại. Trái lại, họ còn cảm thấy “quen thuộc,” thậm chí “thoải mái,” như thể đang nhìn thấy phiên bản Mỹ hóa của một lãnh đạo kiểu cộng sản.
Dưới đây là các ví dụ rõ ràng, gắn trực tiếp với tâm lý của người Việt sống dưới chế độ cộng sản:
Ví dụ 1: Tấn công báo chí → phản xạ quen thuộc của chế độ Cộng sản
Ở Việt Nam, báo chí không được quyền độc lập. Đài VTV, báo Nhân Dân, Công an Nhân dân… chỉ được phép nói điều Đảng cho phép.
Nên khi Trump gọi báo chí Mỹ là “kẻ thù của nhân dân,” đòi đóng cửa báo chí, cấm phóng viên, họ thấy điều đó bình thường—vì họ đã sống cả đời trong môi trường nơi báo chí là công cụ tuyên truyền của đảng cầm quyền.
Họ không hiểu rằng trong xã hội dân chủ, đây là hành vi cực kỳ nguy hiểm.
Ví dụ 2: Can thiệp vào tư pháp → giống hệ thống kiểm soát của CSVN
Khi Trump đòi “bắt bỏ tù đối thủ chính trị ,” “thay đổi Bộ Tư pháp,” hoặc gây áp lực lên thẩm phán, người Việt quen kiểu tư pháp cộng sản thấy điều đó chẳng có gì sai.
Ở Việt Nam, Viện Kiểm sát, Tòa án, Công an đều dưới sự lãnh đạo của Đảng. Một cú điện thoại của “anh Ba”, “chị Tư” có thể quyết định ai bị bắt, ai được tha.
Họ không hiểu rằng hệ thống tư pháp độc lập là nền tảng để bảo vệ nền dân chủ Mỹ.
Ví dụ 3: Sùng bái lãnh tụ → thói quen từ nền chính trị cộng sản
Người Việt lớn lên với hình ảnh lãnh tụ được thần thánh hóa:
• “Bác Hồ vĩ đại”
• “Đảng quang vinh, Đảng muôn năm”
• “Lãnh đạo luôn đúng, dân phải tin tưởng tuyệt đối”
• “Mọi chuyện đã có Đảng và Nhà nước lo”
Văn hóa chính trị đó khiến họ dễ chuyển sang sùng bái Trump: xem Trump như “cứu tinh,” “lãnh tụ mạnh mẽ,” “người được … Trời phái đến,” y hệt cách họ được dạy về lãnh đạo cộng sản.
Ví dụ 4: Coi thường luật pháp, phá chuẩn mực → phản chiếu hành vi của chế độ
Khi Trump phá luật, bất chấp quy tắc, dùng sắc lệnh vô tội vạ, họ không thấy vấn đề.
Ở Việt Nam, luật pháp chỉ để trang trí; những người có quyền có tiền muốn làm gì thì làm. Chính quyền có thể cưỡng chế đất, bắt người, hoặc đổi luật qua đêm mà không chịu trách nhiệm.
Vì quen cảnh đó, họ nghĩ làm tổng thống mà “không cần theo luật” mới là “giỏi.”
Ví dụ 5: Chia rẽ xã hội, kích động thù hằn → giống chiến thuật CSVN
Cộng sản Việt Nam tồn tại bằng cách chia dân thành phe ta và phe địch:
• “phản động,”
• “thế lực thù địch,”
• “diễn biến hòa bình,”
• “chống phá nhà nước.”
Khi Trump làm điều tương tự—tấn công người nhập cư, phe đối lập, tôn giáo, truyền thông—người Việt quen thuộc kiểu tuyên truyền này xem đó là “quá bình thường,” thậm chí “đúng đường lối của Đảng.”
Người sống lâu dưới chế độ cộng sản thường mất khả năng nhận ra dấu hiệu của độc tài. Những gì người Mỹ coi là nguy hiểm cho nền dân chủ, họ lại coi là… chuyện hằng ngày ở Việt Nam.
Vì vậy, họ dễ dàng xem Trump như hình mẫu lãnh đạo quen thuộc: mạnh tay, độc đoán, coi thường thể chế, thích cai trị hơn là phục vụ dân.
Họ ủng hộ Trump không phải vì họ hiểu và tôn trọng nền dân chủ Mỹ, mà vì họ mang tư duy của một xã hội độc tài cộng sản và áp đặt nó lên trên nước Mỹ.
Bình luận:
Nhận định của bạn rất chính xác. Mình sống ở phương Tây từ khi còn là học sinh, và thời gian mới sang mình cũng từng có những suy nghĩ giống như bạn nêu ra. Thấy nhiều thứ “tự do đến mức dở hơi và quá yếu mềm”. Nhưng càng học, càng được đào tạo trong nhà trường, càng đọc và trải nghiệm, mình mới hiểu rằng tự do không phải là thích làm gì thì làm. Một xã hội tự do được xây dựng trên những nguyên tắc rất chặt chẽ: tôn trọng ý kiến trái chiều, bảo vệ báo chí độc lập, tam quyền phân lập và bảo vệ những nhóm thiểu số khỏi bị chà đạp. Chính những cơ chế đó mới là thứ giữ cho tự do và dân chủ tồn tại. Còn thời gian mới sang vẫn bị ảnh hưởng ở xã hội VN rất nhiều nó vào tiềm thức rồi, phải có thời gian và suy ngẫm, trải nghiệm mới nhận ra được.
Bài viết hay, cảm ơn bác Nhat Tan đã tiếp tục viết những gì cần thiết để được thảo luận. Thiệt tình mà nói theo mình nói tổng quát những người phò Trump không phải chỉ ảnh hưởng của chế độ cộng sản, mà còn là tàn tích thời phong kiến dưới chế độ VNCH. Những người phò Trump ở miền Nam VN qua trước 75 hay khi Sài Gòn thất thủ, họ đâu đã sống dưới chế độ CS.