Mục lục
Nước Mỹ như một kẻ săn mồi: Trump muốn cho cả thế giới thấy ông ta có thể lấy bất cứ thứ gì mình muốn.
Bài của Stephen Marche, the Globeandmail, ngày 22/1/2026
Vinh Lê
Stephen Marche là tác giả cuốn “Cuộc nội chiến kế tiếp: Những báo cáo từ tương lai nước Mỹ”.
Một năm qua, thế giới đã ở trong tình trạng hỗn loạn. Nước Mỹ, dưới sự kiểm soát của vị “vua cướp biển” điên rồ, đã áp đặt thuế quan, bãi bỏ thuế quan, thỏa thuận, lật lại thỏa thuận, đe dọa, rút lại đe dọa, và tất cả đều diễn ra một cách ngẫu hứng như một đứa trẻ chưa thực sự hiểu về sự tồn tại vĩnh viễn của vật thể. Tuy nhiên, một logic đang bắt đầu lộ diện, một logic giải thích cho hành động của nước Mỹ: logic của thằng hiếp dâm.
Trump luôn nói rằng những người đàn ông như ông ta có quyền “túm lấy ** đó” (“grab ’em by the pussy.”). Người dân Mỹ đã bầu Donald Trump dù biết ông ta đã bị phán quyết chịu trách nhiệm về tội hiếp dâm trong vụ kiện của E. Jean Carroll. Kể từ đó, việc hiếp dâm như một lối sống, như một cách tiếp cận thế giới, đã lan rộng ra các thể chế Mỹ nói chung. Một số trí thức cánh hữu Mỹ gọi đây là “ngoại giao cưỡng ép”. Kế hoạch sáp nhập Greenland bằng vũ lực, một kế hoạch tạm thời đã bị gác lại, vận hành hoàn hảo theo logic của kẻ hiếp dâm. Trước những lời đe dọa, Mỹ đã có thể có bất kỳ cam kết an ninh nào họ muốn từ Đan Mạch về Greenland, đơn giản vì cả hai cùng là thành viên NATO. Trump và chính phủ Mỹ muốn chiếm Greenland, không phải bất chấp, mà là vì điều đó ngược với ý muốn của người Greenland. Sự từ chối của Đan Mạch, cảm giác bị xâm phạm của họ, chính là thứ khiến Trump và những người của ông ta thỏa mãn.
Theo một cuộc thăm dò, chưa đến mười phần trăm người Mỹ muốn chiếm Greenland bằng vũ lực. Đó cũng là lý do Trump muốn làm vậy. Ông ta muốn cho người dân Mỹ thấy rằng ông ta có thể bắt họ làm bất cứ điều gì ông ta muốn, ngay cả khi họ ghét điều đó.
Trong cuốn sách *The Next Civil War* của tôi, tôi đã phác họa trật tự chính trị Mỹ như một hệ thống đang ở giữa quá trình phân rã nghiêm trọng, bị nhấn chìm bởi mức độ bất bình đẳng độc hại, sự chia rẽ chính trị cực đoan, sự sụt giảm niềm tin vào thể chế và sự gia tăng của bạo lực chính trị. Vị thế lãnh đạo của Mỹ đã mang hình hài của một ông già mục ruỗng, sụp đổ về tinh thần và thể chất trước con mắt của cả thế giới. Một năm qua là bằng chứng rõ ràng cho thấy bản chất không đáng tin cậy của chính trật tự Hiến pháp Hoa Kỳ. Các hệ thống của đời sống Mỹ hoàn toàn không có khả năng kiềm chế hay hạn chế sự suy tàn của chính mình. Bất kỳ ai dựa vào chúng như một nguồn an ninh hay thậm chí như một phương tiện để dự đoán hành vi tương lai của các thể chế Mỹ, kể cả hành vi của quân đội, đơn giản là đang tự lừa dối mình.
Trong tình trạng thiếu vắng bất kỳ sự kiềm chế nội bộ nào, chính quyền này đã lấy logic của kẻ hiếp dâm làm phương thức hoạt động chính. Nó bắt đầu từ sự tôn thờ sức mạnh thuần túy, với tiền đề rằng sức mạnh trao cho kẻ nắm giữ quyền được làm bất cứ điều gì họ thích. “Chúng ta sống trong một thế giới, thế giới thực,” Stephen Miller nói với CNN, “một thế giới được cai trị bởi sức mạnh, được cai trị bởi vũ lực, được cai trị bởi quyền lực. Đây là những quy luật sắt của thế giới.” Scott Bessent, một ông già xám xịt, đã thẳng thừng đưa ra lý lẽ biện minh kiểu hiếp dâm rằng bất kỳ phản ứng nào cũng vô ích: “Điều tôi thúc giục mọi người ở đây làm là ngồi lại, hít một hơi thật sâu, và để mọi chuyện diễn ra. Điều tồi tệ nhất các quốc gia có thể làm là leo thang chống lại Hoa Kỳ.” Ông ta cũng đưa ra lập luận rằng nước Mỹ quá hấp dẫn để có thể hiếp dâm bất kỳ ai: “Sẽ không có xung đột vì hiện tại Hoa Kỳ, chúng ta là quốc gia quyến rũ nhất thế giới. Chúng ta là quốc gia mạnh nhất thế giới. Người châu Âu thể hiện sự yếu đuối. Hoa Kỳ thể hiện sức mạnh.” Đó là lời biện hộ của một vận động viên: Tôi quá đẹp trai để hiếp dâm bất kỳ ai. Tôi nóng bỏng đến mức bạn phải thích khi tôi làm điều đó.
Phản ứng của Trump trước bài phát biểu của Thủ tướng Mark Carney tại Davos là một sự thừa nhận thầm lặng về thực tế hiển nhiên này. Canada có thể thấy nó, và châu Âu ngày càng không thể trốn tránh nó nữa. Thất bại về vụ Greenland đang chỉ cho họ thấy rằng mức độ cược của sự sụp đổ hiện tại của trật tự quốc tế cao hơn rất nhiều so với cái giá của một miếng pho mát Stilton hay một chai rượu Champagne ở Beverly Hills. Một số thực tế chính trị, như chủ quyền, vượt lên trên thị trường. Nghèo mà tự do còn hơn là một nô lệ giàu có. Chính sách đối ngoại của họ, thể hiện trong Chiến lược An ninh Quốc gia, rõ ràng là lời kêu gọi cho sự miễn trừ hoàn toàn của nước Mỹ. Hơn nữa, loạt hành động quân sự ồ ạt của Mỹ trên khắp thế giới có một mục tiêu: Nó tồn tại để đánh lạc hướng thế giới khỏi những hồ sơ Epstein.
Việc Donald Trump đã rút lui sau khi châu Âu đe dọa sử dụng công cụ chống cưỡng ép của họ cho thấy con đường phía trước. Cách duy nhất để đối phó với kẻ hiếp dâm là chĩa súng vào đầu chúng. Hoa Kỳ là mối đe dọa lớn nhất đối với tự do và dân chủ trong thế giới ngày nay. Bảo vệ tự do và dân chủ đáng để trả bất cứ giá nào. Nó không phải là đối tượng để thương lượng.
Fareed’s Take: Trump wields power instead of strategy in Davos
CNN