29-1-2022
Dịp Tết năm 2003, khi anh Phạm Hoàng Quân ra vỉa hè Sài Gòn viết chữ, như thường lệ, anh em kéo nhau ra chơi, nhậu nhẹt phụ họa và xin chữ.
Năm đó Bùi Chát và La Hán phòng xin chữ “Loạn” (亂) về treo, kèm theo câu chữ Nho “phúc bất trùng lai, họa vô đơn chí”. Nhưng dán lên tường mấy lần đều rớt xuống, cuối cùng dán lên trần nhà.
Còn xin thêm chữ “Đạo” (道) về dán trong nhà vệ sinh.
Kết quả, năm đó loạn thật sự, mà hệ quả kéo theo là một người phát bệnh đột xuất và chết sau đó ít lâu. Một đám cưới hủy hôn ngay vào buổi sáng rước dâu.
Nhưng ở đây xin không nhắc lại hai trong nhiều việc riêng tư ấy, mà chỉ nói về một số cái loạn khác.
Đó là năm mà thơ Mở Miệng xuất hiện ở rất nhiều nơi, bị chửi bới om sòm; rồi NXB Giấy Vụn bắt đầu gây ấn tượng với nhiều bản in, kết quả bị an ninh văn hóa bố ráp các kiểu, triệu tập lên làm việc liên miên.
Đi đâu cũng có ngoại tuyến theo đuôi. Danh sách đen xuất hiện ở nhiều nơi, đến bây giờ vài nơi cũng còn áp dụng cái danh sách đen lạc hậu đó.
Thi sĩ Nguyễn Hoàng Tranh từ Úc về chơi, anh em ra sân bay đón về nhà Khúc Duy, nhậu nhẹt, đọc thơ suốt mấy ngày đêm. Nhậu đến mức mà Khúc Duy ói ra từng thau máu, nằm li bì mấy ngày, tưởng không qua khỏi được.
Dù không có can dự gì, nhưng rồi Tranh cũng vô tình bị đưa vào sổ đen và bị theo dõi, bố ráp, đến mức trốn ra đến tỉnh Bình Định cũng có ngoại tuyến theo đuôi, nhất cử nhất động.
Khúc Duy phải tương kế tựu kế để lén về được nhà của mình – vì ngoại tuyến ngồi các đầu hẻm – để lấy hành lý giúp Tranh.
Chuyện loạn này kéo dài cả năm trời, với vô số tình tiết. Ví dụ đêm trình diễn thơ 1/1/2004 – hình như tại cà phê Uyên Nguyên (Phú Nhuận) – do họa sĩ Lê Triều Điển hỏi mượn giúp địa điểm, bị bố ráp trước giờ khai cuộc, mấy chục khách mời buộc phải ra về.
Vài anh chị em còn lại chuyển ra quán Ruốc gần đó của nhà văn Mường Mán ngồi nhậu, để chờ đợi tin tức.
Tôi và Bùi Chát bị hốt lên đồn điều tra, nhốt suốt đêm. Đến chiều hôm sau, lập biên bản hành chính xong, tạm giữ xe máy, điện thoại và các tư trang khác, thì thả về.
Từ Phú Nhuận đi xe buýt về Gò Vấp, ghé vào tiệm net công cộng thì mới biết tin tức om sòm về đêm thơ bị bố ráp đêm qua. Sau đó đi bộ thêm gần 1km mới về tới phòng trọ, đầu hẻm đã có 2 ngoại tuyến ngồi canh.
Không khí thơ văn lúc ấy thiệt là vui và kịch tính, ngoài các tiệm photocopy là cơ sở in ấn chui, còn có Tiền Vệ, Talawas, eVăn,… và nhiều trang mạng khác cổ xúy, có nhiều người theo dõi, tranh luận, chửi bới, chụp mũ, vu khống.
Việc chưa thấu hiểu được văn chương cách tân, mạng và ngoài luồng, khiến an ninh văn hóa gặp khó khăn, phải riết làm việc, cũng thêm một điểm kịch tính cho đời sống văn nghệ lúc bấy giờ.
Năm loạn này không chỉ thay đổi hình ảnh của Mở Miệng, mà còn liên can, phiền lụy trực/gián tiếp đến nhiều người. Ví dụ họa sĩ Lê Triều Điển, thi sĩ Phan Bá Thọ, họa sĩ Lê Kiệt, họa sĩ Quốc Việt, nhạc sĩ Bạch Cung Thạnh, thi sĩ Liêu Thái, họa sĩ Nguyễn Bá Văn, họa sĩ Nguyễn Mẫn, họa sĩ Ngô Thanh Tùng, nhạc sĩ Vũ Ngọc Giao, thi sĩ Inrasara…
Chuyện loạn này còn liên quan trực tiếp đến vài người phụ nữ khác, nhưng vì họ ở ngoài giới văn nghệ, nên không tiện kể ra đây.
Hai năm nay Phạm Hoàng Quân không lên Sài Gòn viết chữ nữa, một sáng cuối năm, ngồi nhớ bạn và nhớ về chữ “Loạn” một thời.
Mục lục
Hương vị Tết xưa trong tác phẩm của nhà nghiên cứu Toan Ánh
“Ngày Tết ở ta thật là đặc sắc. Có câu rằng, “Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ. Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh…”, những món làm cho ngày Tết nhiều thú vị và ý nghĩa.
Nguồn gốc của nền dân chủ toàn trị
Theo tác giả, cả dân chủ tự do và dân chủ toàn trị đều bắt nguồn từ những tiền đề triết học chung của thế kỷ mười tám, khi sự suy tàn của tôn giáo và chế độ phong kiến thúc đẩy con người tìm kiếm một trật tự xã hội duy lý và đồng nhất. Tuy nhiên, dưới tác động của các biến động lịch sử như Cách mạng Pháp, hai dòng tư tưởng này đã phân nhánh và tạo ra một cuộc xung đột định hình toàn bộ lịch sử hiện đại.
Vẻ đẹp của những điều mâu thuẫn
Một xã hội tự do phải làm gì khi những giá trị mà nó bảo vệ – tự do, bình đẳng, công lý, an ninh, bản sắc cộng đồng – bắt đầu xung đột với nhau?
Khi người cha phải đứng về phía kẻ đã giết con mình
Ông bố lên VTV tối qua chắc đã phải trải qua một cơn đau ghê gớm nữa khi phải bình thản trước ống kính để bênh vực kẻ đã gây nên cái chết của con gái mình, đồng thời không quên tuyên truyền, nhắc nhở mọi người về thế lực phản động.
Thế hệ GenZ
Thế hệ GenZ Gen Z là từ dùng để chỉ nhóm người sinh ra trong khoảng thời gian từ năm 1997 đến 2012, nghĩa là khoảng từ 14,15 đến dưới 30 tuổi. Danh xưng này do các nhà nghiên cứu xã hội học phương Tây đặt ra để phân loại các thế hệ dựa trên các cột mốc thời gian và sự...
Những sợi chỉ kết nối các thế hệ
„Tuổi trẻ Việt Nam hiện tại rất bi quan, họ không tin vào Công Lý, không tin vào cơ hội thăng tiến bình đẳng, không tin vào tương lai của môi trường sống và không tin vào chính quyền. Mạng Sợi Chỉ là nơi họ bắt đầu kết nối với nhau để chia sẻ những phẫn uất, những...
Phi Luật Tân chính thức đệ trình bản đồ hàng hải chính thức về Bãi cạn Scarborough
Việc Phi Luật Tân chính thức đệ trình bản đồ hàng hải chính thức về Bãi cạn Scarborough (được biết đến với tên địa phương là Bãi cạn Panatag hoặc Bajo de Masinloc) lên Ban Thư ký Liên Hợp Quốc là một động thái pháp lý, ngoại giao và chiến lược được tính toán kỹ lưỡng....
Những người nhân danh cộng sản và chống cộng đều bị lừa
„Nguồn gốc của bất công không phải là việc tài sản được tập trung hay phân chia theo cách nào, mà là việc quyền lực bị tập trung vào một nhóm người không chịu sự kiểm soát của pháp luật và các thiết chế độc lập. Khi quyền lực không được kiềm chế, nó có thể khoác bất...
Tin Tổng Hợp Liên Quan Đến Biển Đông và Trung cộng (ngày 10.08.2026)
Mỹ bác bỏ tuyên bố của Trung cộng về “khu bảo tồn” gây tranh cãi ở Biển Đông Mỹ lên án việc chính quyền Trung cộng tiếp tục tìm cách thiết lập một khu bảo tồn thiên nhiên tại một bãi cạn tranh chấp ở Biển Đông, động thái tiếp tục cản trở ngư dân Phi Luật Tân tiếp cận...
Làn Sóng Tẩy Chay Tại Little Saigon: Cộng Đồng Người Việt Biểu Tình Phản Đối Chuyến Lưu Diễn Của Ca Sĩ Quốc Thiên
Trong sinh hoạt của các cộng đồng người Việt tị nạn tại hải ngoại, những vấn đề liên quan đến biểu tượng lịch sử và lập trường chính trị luôn mang một sức nặng tâm lý vô cùng sâu sắc. Chiều Thứ Sáu, ngày 7 Tháng Tám vừa qua, không khí tại khu vực Anaheim, California...