Mục lục
Tại Liên Hiệp Quốc, Trung cộng chỉ trích phát biểu của Nhật Bản và Liên Âu về Biển Đông
Tại cuộc họp của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc hôm qua, 27/04/2026, đại diện thường trực của Trung cộng, ông Tôn Lỗi (Sun Loi), đã chỉ trích các phát biểu của đại diện Nhật Bản và Liên Âu về tình hình biển Hoa Đông và Biển Đông.
Trong bức ảnh do Lực lượng Bảo vệ bờ biển Phi Luật Tân cung cấp, một tàu của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Trung cộng (P) đang phun vòi rồng vào tàu BRP Datu Pagbuaya của Phi Luật Tân gần đảo Thị Tứ ở Biển Đông vào ngày 12 tháng 10 năm 2025. AP
Reuters dẫn lời thứ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Ayano Kunimitsu, cho biết Tokyo « hết sức quan ngại » về tình hình ở biển Hoa Đông và Biển Đông, đồng thời nhắc lại lập trường phản đối của Nhật Bản đối với bất kỳ nỗ lực nào nhằm thay đổi hiện trạng bằng vũ lực và cản trở tự do hàng hải và hàng không.
Ông Stavros Lambrinidis, người đứng đầu phái bộ Liên Âu tại Liên Hiệp Quốc, cũng nhấn mạnh đến căng thẳng ở Biển Đông, cản trở một tuyến đường vận chuyển quan trọng và thách thức trật tự quốc tế dựa trên luật pháp.
Đại diện của Nhật Bản và Liên Âu đều không trực tiếp nhắc đến Trung cộng – quốc gia tuyên bố chủ quyền đối với phần lớn Biển Đông và có các tranh chấp lãnh thổ với Nhật Bản tại Biển Hoa Đông.
Phó đại sứ Trung cộng tại Liên Hiệp Quốc, Tôn Lỗi, chỉ trích Nhật Bản đưa ra các cáo buộc « vô căn cứ », và « đổi trắng thay đen ». Đồng thời, ông kêu gọi đại diện Liên Âu không nên đưa ra « những phát ngôn vô căn cứ và vô trách nhiệm về vấn đề Biển Đông », và nhấn mạnh « Biển Đông là một trong những tuyến đường vận chuyển tự do nhất thế giới ».
Đại diện Trung cộng cáo buộc Nhật Bản gần đây đã điều tàu « để phô trương sức mạnh và cố tình gây căng thẳng ở eo biển Đài Loan », gửi đi một « tín hiệu sai lầm nghiêm trọng » đến « phe đòi ly khai » ở Đài Loan, một vùng lãnh thổ độc lập trên thực tế, có chính quyền dân cử, mà Trung cộng tuyên bố chủ quyền.
RFI (28.04.2026)
Tuyên bố ‘Đài Loan là một phần của Trung cộng’, Việt Nam có lợi và hại gì?
Nguồn hình ảnh,Getty/BBC
Một cuộc diễn tập của Đài Loan trên đảo Ba Bình gần đây đã vấp phải phản ứng từ Việt Nam, khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao hôm 26/4 cho biết Hà Nội phản đối mọi hành động của nước ngoài tại Trường Sa, Hoàng Sa mà không được Việt Nam cho phép.
Đây là lần thứ hai trong vòng hai tuần, Đài Loan xuất hiện trong các tuyên bố chính thức của Việt Nam.
Trước đó, trong tuyên bố chung với Trung cộng hôm 15/4, Việt Nam một lần nữa hứa “kiên định thực hiện chính sách ‘một Trung cộng’,” “Đài Loan là một phần không thể tách rời của lãnh thổ Trung cộng” và “kiên quyết phản đối hành động chia rẽ ‘Đài Loan độc lập’ dưới mọi hình thức” – động thái khiến Đài Bắc nhanh chóng phản bác, cho rằng đây là thông tin sai lệch.
Tuyên bố của Việt Nam được đưa ra sau khi Chủ tịch Trung cộng Tập Cận Bình và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có cuộc gặp tại Bắc Kinh, có nội dung về việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai có ý nghĩa chiến lược ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới.
Truyền thông Việt Nam vào thời điểm đó đồng loạt trích toàn văn tuyên bố, trong đó có đoạn:
“Phía Việt Nam tái khẳng định kiên định thực hiện chính sách ‘một Trung cộng’, công nhận trên thế giới chỉ có một Trung cộng, Đài Loan là một phần không thể tách rời của lãnh thổ Trung cộng, Chính phủ nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa là Chính phủ hợp pháp duy nhất đại diện cho toàn Trung cộng.
Ủng hộ quan hệ hai bờ eo biển phát triển hòa bình và sự nghiệp lớn thống nhất Trung cộng, kiên quyết phản đối hành động chia rẽ ‘Đài Loan độc lập’ dưới mọi hình thức, nhất quán ủng hộ nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước.”
Tuyên bố trên đã lập tức khiến Bộ Ngoại giao của Đài Loan lên tiếng đáp trả.
Bộ Ngoại giao Đài Loan hôm 17/4 khẳng định rằng “Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) là một quốc gia tự do và dân chủ, và không bên nào – cả Đài Loan lẫn chế độ chuyên chế Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa – lệ thuộc vào bên kia”.
Đài Loan nhấn mạnh Trung cộng chưa bao giờ cai trị Đài Loan và Đài Loan chắc chắn không phải là một phần của Trung cộng.
“Chỉ có chính phủ được bầu cử dân chủ của Đài Loan mới có quyền đại diện cho người dân Đài Loan trên trường quốc tế, bao gồm cả trong hệ thống Liên Hợp Quốc. Trung cộng và các quốc gia đồng tình với các tuyên bố của nước này không có quyền bình luận về những vấn đề như vậy,” tuyên bố nêu.
Trao đổi với BBC News Tiếng Việt, các nhà quan sát cho rằng trước chuyến thăm của ông Tô Lâm, Việt Nam chắc chắn đã chịu áp lực phải nhắc lại quan điểm của Đảng Cộng sản Trung cộng về vị thế của Đài Loan.
Tiến sĩ Elizabeth Larus, nghiên cứu viên khách mời của Bộ Ngoại giao Đài Loan năm 2026, cho rằng Đảng Cộng sản Trung cộng đang công khai tận dụng mọi cơ hội để củng cố quan điểm của mình, bất kể bằng những tuyên bố chung lặp đi lặp lại với Việt Nam, hay bằng những cách khác như gây sức ép lên các chính phủ châu Phi.
Tuần trước, Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức đã phải hủy chuyến công du tới Eswatini – một trong 12 quốc gia có quan hệ ngoại giao với Đài Loan và là nước duy nhất tại châu Phi công nhận chủ quyền của Đài Bắc – vì bị một số nước từ chối cho bay qua không phận.
Seychelles, Mauritius và Madagascar đã thu hồi giấy phép bay của chuyên cơ Tổng thống chở ông Lại sau “áp lực mạnh mẽ” và sự cưỡng ép về kinh tế từ Trung cộng, một quan chức Đài Loan cho biết.
“Chúng ta có thể dự đoán hành vi này sẽ tiếp diễn trong tương lai khi Đảng Cộng sản Trung cộng ngày càng tìm cách xóa bỏ Đài Loan khỏi cộng đồng quốc tế,” Tiến sĩ Larus, cũng là nghiên cứu viên cao cấp kiêm nhiệm tại Pacific Forum (Diễn đàn Thái Bình Dương), nói với BBC.
Ngoài ra, chuyên gia về an ninh hàng hải và chính sách của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương này nhấn mạnh rằng một điều đáng chú ý là tuyên bố chung cho thấy Việt Nam và Trung cộng ủng hộ sự phát triển hòa bình của quan hệ xuyên eo biển và sự thống nhất hòa bình giữa hai bên.
“Bằng cách thêm cụm từ này vào tuyên bố chung, Đảng Cộng sản Trung cộng đang muốn thể hiện mình đi theo ‘con đường chính nghĩa’ trong tranh chấp giữa Trung cộng và Đài Loan, tạo ấn tượng rằng đây là một quốc gia yêu chuộng hòa bình,” bà Larus giải thích.
Trong khi đó, Phó giáo sư khoa học chính trị Ian Chong từ Đại học Quốc gia Singapore cho rằng Bắc Kinh đang cố gắng thuyết phục càng nhiều quốc gia càng tốt nhắc lại lập trường của mình về Đài Loan.
“Đây là một nỗ lực nhằm tạo ấn tượng rằng Trung cộng có sự ủng hộ quốc tế đằng sau các tuyên bố của mình về Đài Loan,” ông Ian Chong nói với BBC hôm 24/4.
Theo học giả này, một điểm đáng chú ý là nguyên tắc “một Trung cộng” của Bắc Kinh là lập trường riêng của họ, khác với chính sách “một Trung cộng” của nhiều quốc gia khác.
Chính sách “một Trung cộng” của Trung cộng khẳng định Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời và chỉ có một chính phủ hợp pháp đại diện cho toàn bộ Trung cộng.
Trong khi đó, đối với nhiều quốc gia khác, “một Trung cộng” thường chỉ dừng ở việc ghi nhận lập trường của Bắc Kinh, không đồng nghĩa với việc hoàn toàn đồng ý.
Nguồn hình ảnh,Getty Images, Chính sách “một Trung cộng” là sự công nhận trên phương diện ngoại giao quan điểm của Trung cộng rằng chỉ có duy nhất một quốc gia Trung cộng, còn Đài Loan là một phần của Trung cộng
Lợi và hại gì cho Việt Nam?
Theo các nhà quan sát, Việt Nam và một số quốc gia khác đôi khi sẵn sàng nhắc lại quan điểm của Trung cộng vì các tuyên bố về vị thế của Đài Loan không có tác động ngay lập tức đến họ, trong khi việc làm hài lòng Bắc Kinh có thể giúp cải thiện quan hệ, thậm chí mang lại lợi ích nhất định.
“Bắc Kinh đôi khi đưa ra những lợi ích cho các quốc gia khác phù hợp với lợi ích của chính họ, và có thể hạn chế hợp tác hoặc thậm chí áp đặt một cái giá đối với những nước không đồng tình,” Phó giáo sư Ian Chong đánh giá.
Theo ông, giới lãnh đạo Việt Nam có thể cho rằng họ không mất gì, thậm chí có thể đạt được lợi ích ngắn hạn, khi đồng thuận với Trung cộng.
Trong khi đó, Tiến sĩ Elizabeth Larus cho rằng lợi ích của Hà Nội là duy trì quan hệ chính trị và kinh tế tốt đẹp đối với Bắc Kinh.
Trung cộng hiện là đối tác thương mại lớn nhất và là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam, đồng thời đứng thứ hai về xuất khẩu. Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Trung cộng trong ASEAN.
Theo hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư của Việt Nam (FIA), trong tháng 1/2026, Trung cộng là đối tác dẫn đầu về số dự án đầu tư mới (chiếm 31,52%).
Số liệu từ Hà Nội cho biết kim ngạch thương mại Việt Nam-Trung cộng năm 2025 đạt 256 tỷ USD. Để so sánh, con số giữa Việt Nam và Đài Loan trong năm 2025 là 32,5 tỷ USD.
Tuy nhiên, Đài Loan luôn nằm trong nhóm nhà đầu tư nước ngoài lớn và ổn định tại Việt Nam từ những năm 1990.
Tính đến cuối năm 2024, Đài Loan là nhà đầu tư lớn thứ tư của Việt Nam, có gần 3.200 dự án với tổng vốn đăng ký vượt 39,5 tỷ USD.
Xét cán cân giữa Trung cộng và Đài Loan, theo bà Larus, rủi ro khi Việt Nam ra tuyên bố rằng “Đài Loan là một phần của Trung cộng” là không đáng kể.
“Mặc dù không có quan hệ ngoại giao chính thức, Việt Nam và Đài Loan vẫn duy trì quan hệ kinh tế mạnh mẽ.
“Rủi ro các doanh nghiệp Đài Loan rút vốn đầu tư khỏi Việt Nam là rất thấp vì họ đã thận trọng về mặt tài chính trong nhiều thập niên qua khi đầu tư vào Việt Nam bất chấp việc Hà Nội kiên định với chính sách ‘một Trung cộng’ của Bắc Kinh,” bà Larus nêu quan điểm.
Mặc dù vậy, một điều đáng lưu ý mà Phó giáo sư Ian Chong đề cập với BBC là quan điểm của Việt Nam và một số quốc gia đồng tình với Trung cộng về vấn đề Đài Loan dựa trên giả định rằng sẽ không có thay đổi nào trên thực tế về quyền kiểm soát hòn đảo tự trị trong tương lai gần.
Nếu kịch bản Trung cộng xâm lược và kiểm soát Đài Loan xảy ra, chuyên gia này cho rằng điều đó đồng nghĩa với việc Bắc Kinh có thể chi phối các tuyến hàng hải, đường bay và cáp ngầm kết nối Việt Nam với các khu vực khác của Đông Bắc Á, như Nhật Bản và Hàn Quốc.
Đồng thời, Bắc Kinh cũng sẽ ở vị thế mạnh hơn để thống trị Biển Đông nếu kiểm soát được Đài Loan.
Những hệ lụy này được đánh giá là lớn hơn so với lợi ích ngắn hạn, song theo vị phó giáo sư từ Đại học quốc gia Singapore, Hà Nội có thể cho rằng hiện tại chưa cần phải lo lắng về điều đó.
Vì sao Đài Loan không trực tiếp chỉ trích Việt Nam?
Trong tuyên bố phát đi hôm 17/4, Bộ Ngoại giao Đài Loan nhấn mạnh Trung cộng và các quốc gia đồng tình với các tuyên bố của nước này không có quyền bình luận về chủ quyền của mình.
Bên cạnh đó, Đài Bắc kêu gọi các quốc gia liên quan “không phớt lờ các sự kiện lịch sử và cần tính đến bản chất toàn trị và chuyên chế của Trung cộng, nhằm tránh lặp lại các tuyên bố bóp méo sự thật, làm suy yếu chủ quyền của Đài Loan hoặc tìm cách biện minh cho chủ nghĩa bành trướng độc đoán”.
Tuyên bố trên không nêu đích danh Việt Nam, theo Tiến sĩ Larus, là vì Đài Loan hiểu rõ rằng Trung cộng có kinh nghiệm lâu dài và sâu rộng trong việc gây ảnh hưởng chính trị, kinh tế và xã hội đối với nước láng giềng phương nam.
“Quan hệ Trung cộng-Việt Nam mạnh hơn quan hệ Đài Loan-Việt Nam, điều này hạn chế ảnh hưởng của các tuyên bố do Đài Loan đưa ra,” nghiên cứu viên khách mời của Bộ Ngoại giao Đài Loan đánh giá.
Phó giáo sư Ian Chong lại cho rằng: “Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) không phụ thuộc vào Trung cộng và đã là một quốc gia có chủ quyền, độc lập. Họ không cần phải chỉ trích Việt Nam để có được điều đó.”
Theo ông, Đài Loan là một đối tác thương mại và đầu tư lớn của Việt Nam, đồng thời là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng điện tử của quốc gia 100 triệu dân, nên Đài Bắc có lý do để duy trì quan hệ ổn định với Việt Nam miễn là Hà Nội không gây tổn hại đến các lợi ích khác của họ.
Trên thực tế, cả thương mại Đài Loan-Việt Nam lẫn đầu tư của Đài Loan vào Việt Nam đang tăng trưởng, khiến hai bên trở thành đối tác trong bất kỳ chiến lược giảm thiểu rủi ro và đa dạng hóa nào.
“Nếu Đài Bắc muốn phát tín hiệu, họ có thể sử dụng các đòn bẩy kinh tế khác ít mang tính công khai hơn,” ông Chong cho biết.
Đánh đổi?
Liên quan đến ứng xử giữa Việt Nam và Trung cộng, trong một bài nghiên cứu của Cambridge xuất bản tháng 1/2026, nhóm tác giả Hàn Quốc cho rằng Việt Nam đang “dịu giọng” với Trung cộng hơn về các vấn đề Biển Đông để đổi lấy việc giảm bớt áp lực từ Trung cộng.
Tiến sĩ Larus cho rằng Hà Nội có thể đang công khai giảm nhẹ giọng điệu với Bắc Kinh về các vấn đề Biển Đông, nhưng căng thẳng vẫn tồn tại.
Trên thực tế, Trung cộng đã tăng cường sự hiện diện của Hải cảnh và tăng cường tuần tra hải quân tại các vùng biển tranh chấp ở Biển Đông, thường xuyên nhắm mục tiêu vào các tàu cá Việt Nam.
Nước này cũng đang bồi đắp và xây dựng ồ ạt trên Đá Hải Sâm, thực thể nằm trong cụm Lưỡi Liềm ở quần đảo Hoàng Sa.
Một báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) hôm 19/3 cho biết với tốc độ được thể hiện qua các hình ảnh vệ tinh, Đá Hải Sâm có thể trở thành thực thể lớn nhất của Trung cộng ở Hoàng Sa và có thể là toàn bộ Biển Đông, ngang bằng hoặc thậm chí vượt qua Đá Vành Khăn ở quần đảo Trường Sa.
Đáp lại, Việt Nam cũng đẩy mạnh chiến dịch bồi đắp đảo trên toàn bộ 21 thực thể do mình kiểm soát ở quần đảo Trường Sa và có khả năng sẽ bắt kịp, thậm chí vượt qua quy mô của Trung cộng.
“Rõ ràng, Việt Nam đang chống lại các bước tiến xa hơn của Hải quân Trung cộng tại Biển Đông bằng cách tăng cường củng cố các vị trí của mình trong khu vực,” Tiến sĩ Larus nói.
Trong khi đó, Phó giáo sư Ian Chong cho rằng không có gì ngạc nhiên nếu Trung cộng đang cố gắng khiến Việt Nam đồng ý với lập trường của mình, có thể để đổi lấy việc giảm bớt áp lực.
Ngoài Việt Nam, Trung cộng đang cố gắng thuyết phục nhiều quốc gia khác phản ánh lập trường của họ về Đài Loan, chẳng hạn như nỗ lực khiến Hàn Quốc ghi Đài Loan là “Đài Loan, Trung cộng” trong một số văn bản và biểu mẫu chính thức.
“Chừng nào giới lãnh đạo Việt Nam còn tin rằng việc này không tốn một cái giá đắt và mang lại một số lợi ích, thì không có lý do gì Hà Nội lại không làm theo – ngay cả khi Bắc Kinh về sau có thể rút lại bất kỳ lời hứa nào đã đưa ra, như họ đã từng làm trong quá khứ,” học giả này kết luận.
BBC (28.04.2026)
Mỹ – Phi Luật Tân tập trận chống đổ bộ gần Biển Đông
Lực lượng Phi Luật Tân và Mỹ ngày 27.4 đã tổ chức tập trận chống đổ bộ, sử dụng hỏa lực thật để đánh chặn và đẩy lùi cuộc tấn công giả định sát bờ biển đảo Palawan.
Hoạt động này nằm trong khuôn khổ cuộc tập trận Balikatan thường niên, quy tụ lực lượng từ Phi Luật Tân, Mỹ, Úc và New Zealand nhằm diễn tập phòng thủ bờ biển và nâng cao khả năng phối hợp bảo vệ lãnh hải, theo Reuters.
Binh sĩ Phi Luật Tân trên một xe bọc thép hạng nhẹ tham gia tập trận Balikatan tại Palawan ngày 27.4.2026 ẢNH: REUTERS
Tướng Romeo Brawner, Tư lệnh quân đội Phi Luật Tân, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của Palawan – khu vực giáp Biển Đông.
“Chúng tôi đang bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế của mình, nơi chúng tôi lấy tài nguyên, lương thực và năng lượng. Vì vậy, việc bảo vệ lãnh thổ này của Phi Luật Tân thực sự rất quan trọng”, ông Brawner nói.
Theo ông Brawner, điểm mới của cuộc tập trận năm nay là việc tăng cường sử dụng các hệ thống không người lái, bên cạnh các khí tài như hệ thống pháo phản lực HIMARS.
Giới chức quân sự Phi Luật Tân và Mỹ cho biết Balikatan năm nay là cuộc tập trận lớn nhất từ trước đến nay về quy mô và số lượng quốc gia tham gia, với hơn 17.000 binh sĩ, trong đó khoảng 10.000 quân Mỹ. Washington cho biết quy mô cuộc tập trận lần này cho thấy cam kết quốc phòng của Mỹ tại khu vực, ngay cả khi nước này vẫn đang duy trì hiện diện quân sự lớn ở Trung Đông.
Một giai đoạn khác của cuộc tập trận diễn ra từ ngày 20.4 đến 8.5 tại miền bắc đảo Luzon – khu vực gần Đài Loan – sẽ có sự tham gia lần đầu của lực lượng Nhật Bản. Các binh sĩ Nhật dự kiến sử dụng tên lửa chống hạm Type 88 trong một cuộc diễn tập tấn công trên biển.
Nhật Bản đang tăng cường hợp tác quốc phòng với Phi Luật Tân sau khi hai bên ký thỏa thuận tiếp cận có đi có lại năm 2024, cho phép triển khai quân đội trên lãnh thổ của nhau. Phi Luật Tân cũng hoan nghênh việc Nhật Bản nới lỏng hạn chế xuất khẩu vũ khí, mở đường cho khả năng cung cấp tàu chiến, tên lửa và các khí tài khác.
Trước đó, Trung cộng nhiều lần chỉ trích các cuộc tập trận chung giữa Phi Luật Tân và các đồng minh, đối tác, cho rằng chúng làm gia tăng căng thẳng khu vực.
VietBF (27.04.2026)
Trung cộng tập trận phía đông đảo Luzon, thách thức Balikatan 2026 của Mỹ và Phi Luật Tân
Ngày 24/04/2026, Tư lệnh Chiến khu Nam Bộ của quân đội Trung cộng thông báo gần đây đã tổ chức huấn luyện quân sự Task Force 107 ở ngoài khơi phía đông đảo Luzon của Phi Luật Tân. Trung cộng tuyên bố đây là « hành động cần thiết để đáp ứng tình hình khu vực hiện tại », ý muốn nói đến cuộc tập trận Balikatan 2026 của Mỹ và Phi Luật Tân từ ngày 20/04 đến 08/05, lần đầu tiên Nhật Bản tham gia.
(Ảnh minh họa) – Tàu khu trục tên lửa dẫn đường kiểu mới Type-055 của Hải quân Quân Trung cộng trên vùng biển gần Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, ngày 23 tháng 4 năm 2019. AP – Mark Schiefelbein
Theo trang South China Morning Post, một bức ảnh chụp từ vệ tinh lan truyền trên mạng cho thấy hàng không mẫu hạm Liêu Ninh dường như nằm trong số 14 tàu hải quân lớn tham gia cuộc diễn tập. Tư lệnh Chiến khu Nam Bộ không cho biết có bao nhiêu tàu tham gia, chỉ nói rằng cuộc tập trận do tàu khu trục tên lửa dẫn đường Type 055 Zunyi dẫn đầu. Tàu khu trục Type 055 được cho là biểu tượng của sức mạnh Hải quân Trung cộng, được trang bị hệ thống vũ khí tối tân, radar tiên tiến, cùng khả năng hoạt động linh hoạt về phòng không, chống hạm, chống ngầm và tấn công mặt đất.
Trang Global Times (phiên bản tiếng Anh của Hoàn Cầu Thời báo), một ấn phẩm phụ của People’s Daily – Nhân Dân nhật báo, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung cộng, khẳng định các cuộc tập trận ở vùng biển phía đông đảo Luzon là « một hành động cần thiết để đáp ứng tình hình khu vực hiện tại ». Chiến khu Nam Bộ « sẽ thường xuyên tiến hành các hoạt động quân sự liên quan để bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia, cũng như hòa bình và ổn định khu vực ».
Lần đầu tiên Nhật Bản cử 1.400 binh sĩ tham gia chính thức cuộc tập trận Balikatan trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Tokyo và Bắc Kinh vì vấn đề Đài Loan. Global Times cho rằng cần phải tăng cường cảnh giác về mối quan hệ hợp tác quân sự được gia tăng đáng kể giữa Nhật Bản và Phi Luật Tân. Theo lập luận của một số chuyên gia Trung cộng, « Nhật Bản và Phi Luật Tân đang cố gắng kết nối các điểm nóng địa chính trị quan trọng trên Biển Hoa Đông, eo biển Đài Loan và Biển Đông để tạo ra một khuôn khổ phối hợp quân sự liên khu vực. Những biện pháp như vậy sẽ làm trầm trọng thêm căng thẳng khu vực và làm tăng đáng kể nguy cơ leo thang và lan rộng xung đột ».
RFI (25.04.2026)
Trung cộng tuyên bố xây dựng hơn 11.000 hòn đảo, kể cả ở Biển Đông, để bảo vệ chủ quyền
Ngày 22/04/2026, Trung cộng tuyên bố sẽ tiếp tục xây dựng hơn 11.000 hòn đảo mà Bắc Kinh khẳng định có chủ quyền để quản lý tốt hơn, nhằm bảo đảm cho nguồn cung tài nguyên thiên nhiên và củng cố chủ quyền. Cùng lúc, Hải quân Trung cộng đã triển khai thử nghiệm tàu đổ bộ mới nhất đến Biển Đông, gần với khu vực tập trận Balikatan giữa Mỹ, Phi Luật Tân và Nhật Bản.
Trung cộng xây một đường băng và nhiều công trình khác trên đảo Đá Xu Bi, cụm đảo Thị Tứ, có tranh chấp với Phi Luật Tân ở quần đảo Trường Sa, Biển Đông. AP – Bullit Marquez
Chiến lược này được trang Nhân dân Nhật báo – cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung cộng – đánh giá là xu hướng tất yếu của “các quốc gia lớn trên thế giới (…) chuyển trọng tâm phát triển sang đại dương”. Ngoài ra, theo một lãnh đạo bộ Tài Nguyên Trung cộng, các đảo là một biên giới chiến lược và là chìa khóa để khởi động phát triển tài nguyên biển sâu. Cho nên, theo bài báo, cần phải nâng cấp cơ sở hạ tầng, tăng cường kết nối và khả năng tiếp cận để có thể bảo vệ các đảo mà Trung cộng tuyên bố chủ quyền.
Theo khảo sát của Cục Quản lý Đại dương Nhà nước (SOA), được đài truyền hình Nhà nước CGTN trích dẫn năm 2018, Trung cộng có hơn 11.000 hòn đảo, trong đó các tỉnh Chiết Giang, Phúc Kiến và Quảng Đông có số lượng lớn nhất. Tổng diện tích các đảo chiếm khoảng 0,8% diện tích Trung cộng, phần lớn các đảo nằm ở vùng bờ biển phía nam.
Tại Biển Đông, nơi Bắc Kinh yêu sách chủ quyền hơn 80% diện tích, Trung cộng không ngừng xây dựng, bồi đắp, gia cố các đảo nhân tạo, đường băng và cơ sở quân sự trong những năm qua. Tháng 09/2025, Bắc Kinh đã tuyên bố thành lập khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia tại bãi cạn Scarborough, chiếm của Phi Luật Tân năm 2012. Tháng 04/2026, Trung cộng sử dụng tàu chiến và hàng rào để siết chặt kiểm soát lối vào Scarborough.
Trả lời Reuters, nhà nghiên cứu Gregory Poling, Viện CSIS, cho biết, “các cơ sở trên những đảo nhân tạo của Trung cộng đã cho phép các tàu thực thi pháp luật, hải quân và dân quân của nước này tuần tra vùng biển của các nước láng giềng trong phạm vi 1.000 hải lý tính từ bờ biển Trung cộng”.
Trung cộng cũng chi hàng tỷ đô la cho hải quân, từ tàu ngầm hạt nhân đến tàu sân bay, để theo đuổi mục tiêu trở thành “cường quốc hàng hải” theo chủ trương của ông Tập Cận Bình khi lên lãnh đạo từ năm 2012. Theo trang South China Morning Post, ngày 21/04, quân đội Trung cộng thông báo tàu đổ bộ thế hệ mới Tứ Xuyên (Sichuan, type 076 và được coi là tàu chở drone) đã rời Thượng Hải để “thử nghiệm và huấn luyện liên vùng” ở khu vực sát Đài Loan, trùng với khu vực Mỹ, Phi Luật Tân và Nhật Bản đang tiến hành cuộc tập trận thường niên Balikatan kéo dài 19 ngày từ ngày 20/04. Tàu sân bay Liêu Ninh (Liaoning) được cho là cũng đang hoạt động tại đây.
Đài Loan tập bảo vệ bờ biển ở đảo Ba Bình
Cùng lúc, ngày 22/04, lực lượng tuần duyên Đài Loan cũng tiến hành tập huấn ở đảo Ba Bình (Itu Aba, Đài Loan gọi là đảo Thái Bình) mà Việt Nam khẳng định chủ quyền tại Biển Đông, dưới sự chứng kiến của Bộ trưởng Chủ nhiệm Ủy ban Đại dương Đài Loan Quản Bích Linh ( Kuan Bi-ling ), đến đảo Ba Bình từ hôm trước. Bộ Quốc Phòng Đài Loan huy động một máy bay vận tải C-130 tham gia. Theo hãng tin CNA, được AFP trích dẫn, đây là chuyến thăm đảo đầu tiên của một bộ trưởng Đài Loan từ 7 năm này.
Đảo Ba Bình có diện tích 0,51 km2 và để khẳng định chủ quyền, Đài Loan đã dựng một đèn pha chạy bằng năng lượng Mặt trời, một đường băng và một kè tàu.
RFI (23.04.2026)
Mỹ Phi Luật Tân và Nhật Bản khởi động cuộc tập trận chung Balikatan 2026 ở Biển Đông
Hơn 17 ngàn binh sĩ của nhiều nước tham gia cuộc tập trận thường niên Balikatan 2026 (Vai kề vai), kéo dài trong 19 ngày, kể từ hôm nay 20/04/2026. Lần đầu tiên Nhật Bản với 1400 binh sĩ chính thức tham dự với tư cách thành viên thực thụ trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Tokyo và Bắc Kinh vì vấn đề Đài Loan. Thủ tướng Sanae Takaichi đã để ngỏ khả năng can thiệp quân sự nếu Trung cộng chiếm đóng Đài Loan.
Tướng Toshikatsu Musha, chỉ huy Lữ đoàn Thủy quân lục chiến Lực lượng phòng vệ Nhật Bản (T) và binh sĩ Mỹ, sau lễ khai mạc cuộc tập trận Balikatan (Vai kề vai), 20/04/2026. AP – Aaron Favila
Ban đầu, Balikatan là cuộc tập trận thường niên giữa Mỹ và Phi Luật Tân. Sau đó, nhiều nước đã ttham gia.
Theo hãng tin Pháp AFP, chương trình cuộc tập trận Balikatan 2026 bao gồm các nội dung bắn đạn thật tại khu vực miền bắc Phi Luật Tân, cũng như tại một tỉnh ngoài khơi ở Biển Đông. Phát ngôn viên của lực lượng binh sĩ Phi Luật Tân tham gia cuộc tập trận, đại tá Dennis Hernandez cho biết, theo kịch bản diễn tập, quân đội Nhật Bản sẽ sử dụng tên lửa hành trình Type 88 để đánh chìm một tàu được coi là mục tiêu ở ngoài khơi thành phố Paoay, miền Bắc Phi Luật Tân.
Cuộc tập trận huy động hơn 17.000 binh sĩ thuộc các binh chủng lục quân, không quân và hải quân. Ngoài Mỹ, Phi Luật Tân và Nhật Bản, nhiều nước khác như Úc, New Zealand, Pháp và Canada cũng đã gửi quân tham gia. Dù đang vướng bận vì chiến sự Trung Đông, Hoa Kỳ vẫn điều động khoảng 10.000 lính tham gia cuộc tập trận năm nay.
Xin nhắc lại là quân đội Mỹ được quyền sử dụng 9 căn cứ quân sự tại Phi Luật Tân.
Phát biểu trước lễ khai mạc tập trận, người phát ngôn của lực lượng Mỹ tham gia tập trận, đại tá Robert Bunn nhấn mạnh : « Balikatan là cơ hội để thể hiện mối quan hệ liên minh bền chặt giữa Mỹ và Phi Luật Tân, chứng minh cam kết của Hoa Kỳ đối với khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương tự do và rộng mở ».
Báo tài chính Nhật Bản Nikkei Asia hôm 20/04/2026 đặc biện chú ý đến sự tham gia của Tokyo. Bộ Quốc Phòng Nhật hồi tuần trước đã giải thích rằng Tokyo muốn góp phần « tạo ra một môi trường an ninh không chấp nhận để một quốc gia nào đơn phương thay đổi hiện trạng bằng vũ lực ».
Bộ trưởng Quốc Phòng Nhật Shinjiro Koizumi sẽ tới Phi Luật Tân thị sát cuộc tập trận.
Theo chuyên gia về Đông Nam Á Yusuke Takagi -Viện Nghiên Cứu Chính Sách Quốc Gia Nhật Bản, được báo Nikkei Asia trích dẫn, « Phi Luật Tân đang phải đối với thách thức an ninh nghiêm trọng ở Biển Đông nên đang mở rộng các mối quan hệ đối tác an ninh, kể cả Nhật ».
Hai năm trước đây, Tokyo và Manila đã ký kết Hiệp định Tiếp cận Hỗ tương (RAA). Văn bản này tạo điều kiện cho Nhật Bản tham gia các hoạt động quy mô lớn với quân đội Phi Luật Tân và triển khai thiết bị quân sự tại nước này.
RFI (20.04.2026)