Mục lục
Mỹ kêu gọi Trung cộng chấm dứt các hành vi gây bất ổn ở Biển Đông
Mỹ đã kêu gọi chính quyền Trung cộng chấm dứt “hành vi gây bất ổn” khi căng thẳng leo thang ở Biển Đông, sau một vụ đụng độ bạo lực khiến một thủy thủ Phi Luật Tân bị thương trong cuộc chạm trán với các binh sĩ thuộc lực lượng bảo vệ bờ biển Trung cộng gây ra hôm thứ Hai (20/7).
Bức ảnh do Lực lượng Tuần duyên Phi Luật Tân chụp và công bố ngày 12/10/2025 cho thấy trong một vụ việc xảy ra gần đảo Thị Tứ tại khu vực tranh chấp ở Biển Đông, một tàu hải cảnh Trung cộng (bên phải) đang sử dụng vòi rồng tấn công một tàu của Cục Nghề cá Phi Luật Tân (bên trái). (Nguồn: Lực lượng bảo vệ bờ biển Phi Luật Tân)
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Thomas Pigott nhấn mạnh: Mỹ sát cánh cùng đồng minh Phi Luật Tân và lên án “các hành động nguy hiểm và hung hăng” của lực lượng bảo vệ bờ biển Trung cộng đối với các binh sĩ hải quân Phi Luật Tân trong cuộc đối đầu mới nhất.
Trong một thông báo vào cuối ngày thứ Hai (20/7), ông Pigott chỉ trích: “Các hành vi khiêu khích lặp đi lặp lại đáng lo ngại của Trung cộng đối với các hoạt động hàng hải hợp pháp của Phi Luật Tân đã làm suy yếu hòa bình và ổn định khu vực, đồng thời mâu thuẫn với việc Trung cộng nhiều lần cam kết sẽ giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình.”
Theo thông tin từ Manila, các binh sĩ lực lượng bảo vệ bờ biển Trung cộng đã dùng dùi cui gỗ đánh vào đầu các thủy thủ Phi Luật Tân. Quân đội Phi Luật Tân cáo buộc rằng lực lượng bảo vệ bờ biển Trung cộng đã phản ứng “bạo lực và hung hăng” khi các thủy thủ hải quân Phi Luật Tân kéo họ ra khỏi một tiền đồn quân sự của Manila gần Bãi Cỏ Mây (Second Thomas Shoal).
Bãi Cỏ Mây là một rạn san hô ngầm nằm cách đảo Palawan của Phi Luật Tân khoảng 105 hải lý và nằm trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý (EEZ) của Phi Luật Tân theo luật biển quốc tế. Khu vực này đang là điểm nóng tranh chấp giữa Phi Luật Tân và Trung cộng (Trung cộng gọi là bãi Nhân Ái).
Chính quyền Trung cộng, vốn cũng tuyên bố chủ quyền đối với Bãi Cỏ Mây, đã bác bỏ lời cáo buộc của Phi Luật Tân về vụ đụng độ mới này.
Trong một thông báo hôm thứ Ba (21/7), Bộ Ngoại giao Trung cộng cho biết họ đã triệu tập đại sứ Phi Luật Tân tại Trung cộng để trao một “công hàm phản đối” nhằm lên án vụ việc mà họ cáo buộc là do phía Phi Luật Tân gây ra.
Bộ này lưu ý rằng vào thời điểm đó các tàu tuần tra bờ biển Trung cộng đang thực hiện một “cuộc tuần tra thực thi pháp luật” gần bãi Nhân Ái, tên tiếng Trung của bãi Cỏ Mây. Cơ quan ngoại giao của Bắc Kinh cáo buộc các tàu của Phi Luật Tân đã đâm vào tàu của mình và các thủy thủ Phi Luật Tân đã đánh các binh sĩ Trung cộng bằng mái chèo, sào, và các vật dụng khác.
Hôm thứ Ba (21/7), quân đội Phi Luật Tân đã công bố đoạn ghi âm thứ hai về cuộc chạm trán này trên mạng xã hội X. Đoạn ghi âm này cho thấy một tàu tuần tra bờ biển Trung cộng “đã tiếp cận trái phép khu vực lân cận của tiền đồn này trong vùng biển mà Phi Luật Tân thực thi chủ quyền theo luật pháp quốc tế.” Quân đội Phi Luật Tân nhấn mạnh rằng các binh sĩ của họ “đã thể hiện khả năng kiềm chế tối đa, tính chuyên nghiệp và kỷ luật” bất chấp các hành động gây hấn của binh sĩ Trung cộng.
Trong một thông báo khác, quân đội Phi Luật Tân đã lên án những tuyên bố của chính quyền Trung cộng là “sai sự thật và gây hiểu nhầm.”
Thông báo này nhấn mạnh: “Việc [Phi Luật Tân] triển khai hai xuồng cao su là một nỗ lực chừng mực, không mang tính đối đầu chỉ nhằm hướng con tàu của Lực lượng Tuần tra Bờ biển Trung cộng đi chỗ khác. Các binh sĩ chúng tôi không hề kích động bất kỳ cuộc đối đầu nào.”
Theo những bức ảnh do văn phòng Tổng thống Phi Luật Tân và Cơ quan Thông tấn chính thức của Phi Luật Tân (PNA) công bố, vụ việc này đã khiến Tổng thống Phi Luật Tân Ferdinand Marcos Jr. triệu tập Đại sứ Trung cộng Tỉnh Tuyền (Jing Quan) vào thứ Ba (21/7).
Vụ việc này cũng khiến một số quốc gia láng giềng với Phi Luật Tân như Úc và Nhật Bản, cũng như Liên minh châu Âu (EU) lo ngại.
Hôm thứ Ba (21/7) Đại sứ Nhật Bản tại Phi Luật Tân khẳng định rằng chính phủ Nhật Bản sát cánh cùng các quốc gia khác trong việc duy trì và tăng cường “trật tự quốc tế tự do và cởi mở dựa trên nguyên tắc pháp quyền.”
Trong một thông báo, phái đoàn EU tại Phi Luật Tân tuyên bố EU “kiên quyết phản đối” bất kỳ hành động đơn phương nào “gây nguy hiểm cho sự an toàn của các thuyền viên và đe dọa làm suy yếu sự ổn định khu vực và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.”
Ngoại trưởng Úc Penny Wong cũng bày tỏ mối quan ngại về “hành vi gây bất ổn và nguy hiểm [của Trung cộng] ở Biển Đông.”
Phát biểu tại trụ sở của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Phi Luật Tân, Ngoại trưởng Wong cam kết chính phủ Úc sẽ tiếp tục “bảo vệ các quy tắc và chuẩn mực vốn làm nền tảng cho an ninh và sự thịnh vượng chung của chúng ta,” đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS).
Chính quyền Trung cộng tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông một cách vô lý, một tuyến đường hàng hải chiến lược và giàu tài nguyên. Mặc dù một phán quyết trọng tài năm 2016 dựa trên Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) đã bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Trung cộng, nhưng Bắc Kinh đã bác bỏ phán quyết này và đã nhiều lần tuyên bố bảo vệ chủ quyền của mình đối với Biển Đông.
Vụ chạm trán mới nhất giữa Phi Luật Tân và Trung cộng tại Biển Đông xảy ra vài giờ trước khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đến thủ đô Manila của Phi Luật Tân để tham dự cuộc họp các bộ trưởng ngoại giao của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
Trong một bài xã luận đăng trên các tờ báo Phi Luật Tân, Ngoại trưởng Rubio lưu ý rằng năm nay đánh dấu kỷ niệm 10 năm của phán quyết trọng tài về Biển Đông, đồng thời kêu gọi các đồng minh ASEAN đóng vai trò tích cực hơn trong việc ngăn ngừa xung đột và bảo vệ các quyền lợi chủ quyền “trước các thách thức chung.”
Ngoại trưởng Rubio tái khẳng định cam kết của Hoa Kỳ đối với tự do hàng hải ở Đông Nam Á, nhưng cũng cảnh báo rằng điều đó “không hề được đảm bảo 100%.”
Vị ngoại trưởng Mỹ cảnh báo: “Nếu vùng biển đó rơi vào tay một cường quốc sẵn sàng sử dụng thương mại như một vũ khí địa chính trị, thì cả Hoa Kỳ và các quốc gia ASEAN sẽ phải đối mặt với những mối đe dọa nghiêm trọng mới đối với chủ quyền, an ninh, và tương lai kinh tế của mình.”
Theo The Epoch Times (22.07.2026)
Trung cộng, Phi Luật Tân chỉ trích nhau sau vụ chạm trán ở Biển Đông
Trung cộng và Phi Luật Tân triệu đại sứ của nhau để phản đối, sau khi lực lượng hai nước đụng độ tại bãi Cỏ Mây đầu tuần này.
Bộ Ngoại giao Trung cộng ngày 21/7 thông báo đã triệu tập đại sứ Phi Luật Tân tại Bắc Kinh Jaime FlorCruz để “giao thiệp nghiêm khắc về hành động khiêu khích và tấn công có chủ ý” của phía Phi Luật Tân tại bãi Cỏ Mây trên Biển Đông.
Trước đó, hải cảnh Trung cộng cáo buộc lực lượng Phi Luật Tân hôm 20/7 sử dụng hai xuồng hơi tiếp cận và tìm cách “đâm va nguy hiểm” vào xuồng tuần tra của lực lượng này, rồi dùng mái chèo và gậy tấn công tổ tuần tra.
Tuy nhiên, quân đội Phi Luật Tân cho hay tàu hải cảnh 21560 của Trung cộng đã triển khai xuồng hơi thân cứng chở 8 người tiếp cận chiến hạm BRP Sierra Madre tại bãi Cỏ Mây, lượn quanh để chụp ảnh và quay phim tiền đồn này.
Lực lượng Phi Luật Tân đồn trú trên tàu BRP Sierra Madre điều hai xuồng hơi ra xua đuổi, nhưng hải cảnh Trung cộng phản ứng quyết liệt và dùng gậy gỗ đánh vào đầu quân nhân Phi Luật Tân, khiến một người bị thương.
Các bên đều tự ghi hình vụ đụng độ, đồng thời cáo buộc bên còn lại cắt ghép hình ảnh nhằm diễn giải sai những gì đã thực sự xảy ra. Bộ Ngoại giao Trung cộng cáo buộc Phi Luật Tân là bên khiêu khích trước, “bóp méo sự thật và cố tình thổi phồng sự việc”.
Hải cảnh Trung cộng xô xát với quân nhân Phi Luật Tân tại bãi Cỏ Mây ngày 20/7. Ảnh: CCG
Vài giờ sau thông báo của Bộ Ngoại giao Trung cộng, Claire Castro, phát ngôn viên Văn phòng Tổng thống Phi Luật Tân, cho biết Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. đã triệu tập đại sứ Trung cộng tại Manila Tỉnh Tuyền.
Bà từ chối tiết lộ nội dung cuộc gặp, chỉ mô tả cuộc trao đổi liên quan đến vấn đề “an ninh quốc gia”.
Trong tuyên bố riêng ngày 21/7, hải cảnh Trung cộng cho biết đã “cho phép” Phi Luật Tân chuyển binh sĩ bị thương khỏi tàu chiến BRP Sierra Madre đi điều trị.
Quân đội Phi Luật Tân phản bác các tuyên bố của Trung cộng về vụ chạm trán ở bãi Cỏ Mây, cho rằng các thông tin mà Trung cộng đưa ra là “sai sự thật và gây hiểu nhầm”, đồng thời khẳng định lực lượng Phi Luật Tân không khơi mào đối đầu.
Bãi Cỏ Mây là thực thể nửa nổi nửa chìm trên Biển Đông và hiện do Phi Luật Tân kiểm soát. Trung cộng cũng tuyên bố chủ quyền với thực thể này.
Quân đội Phi Luật Tân sử dụng tàu chiến cũ nát BRP Sierra Madre mắc cạn ở bãi Cỏ Mây như một tiền đồn để duy trì hiện diện ở khu vực này từ năm 1999. Trên tàu có đơn vị thủy quân lục chiến đồn trú và phải phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn tiếp tế từ đất liền.
Vị trí bãi Cỏ Mây. Đồ họa: Google Maps
Việt Nam đã nhiều lần kêu gọi Trung cộng và Phi Luật Tân kiềm chế tối đa trong các hoạt động ở Biển Đông, hành xử phù hợp với luật pháp quốc tế, tôn trọng quyền chủ quyền, quyền tài phán đối với vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của quốc gia ven biển được xác lập phù hợp với Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.
Việt Nam cũng đề nghị các bên thực hiện nghiêm túc và đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), giải quyết tranh chấp, khác biệt bằng biện pháp hòa bình, đóng góp tích cực vào việc duy trì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững tại khu vực.
(Theo Reuters, Global Times, ABS-CBN)
VNExpress (22.07.2026)
ASEAN họp ngoại trưởng trong bối cảnh căng thẳng giữa Trung cộng và Phi Luật Tân trên Biển Đông
Hội nghị ngoại trưởng thường niên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á ASEAN khai mạc hôm nay, 21/07/2026, tại Manila trong bối cảnh đang có căng thẳng giữa nước chủ nhà Phi Luật Tân với Trung cộng sau một vụ va chạm trên Biển Đông. Mỹ và Úc đều đã lên án hành động “nguy hiểm” của Trung cộng.
Lễ khai mạc Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế Phi Luật Tân ở thành phố Pasay, Phi Luật Tân, ngày 21/07/2026. via REUTERS – Aaron Favila
Hôm qua, giữa thủy thủ đoàn của Phi Luật Tân và Trung cộng đã xảy ra va chạm tại Bãi Cỏ Mây (Second Thomas Shoal) ở Biển Đông. Đây là vụ đụng độ nghiêm trọng đầu tiên trên biển trong nhiều tháng qua. Phía Manila cho biết lực lượng Hải cảnh Trung cộng đã tấn công các thủy thủ Phi Luật Tân gần một con tàu đang mắc cạn vốn được sử dụng làm trạm đồn trú trên bãi đá đang tranh chấp này. Về phần mình, Bắc Kinh cáo buộc Phi Luật Tân đã khiêu khích bằng cách cử người đi trên các xuồng cao su nhỏ tiếp cận tàu của họ. Trung cộng thông báo hôm nay đã triệu đại sứ Phi Luật Tân một cách “khẩn cấp” để đưa ra “phản đối mạnh mẽ về hành động khiêu khích và tấn công có chủ đích của lực lượng Phi Luật Tân nhắm vào nhân viên Hải cảnh Trung cộng.”
Theo hãng tin AFP, trong một bài bình luận đăng sáng nay tại Phi Luật Tân, chỉ ít phút sau khi đến Manila dự hội nghị ASEAN, ngoại trưởng Marco Rubio nhấn mạnh cam kết của Washington đối với “tự do hàng hải ở Đông Nam Á”. Với hàm ý rõ ràng nhắm vào Trung cộng, ngoại trưởng Mỹ viết: “Quyền tự do này không hề được đảm bảo chắc chắn. Nếu vùng biển này rơi vào tầm kiểm soát của một cường quốc sẵn sàng sử dụng thương mại như một vũ khí địa chính trị, cả Hoa Kỳ và các nước ASEAN sẽ phải đối mặt với những mối đe dọa nghiêm trọng mới đối với chủ quyền, an ninh và tương lai kinh tế của mình.”
Có mặt tại Manila, ngoại trưởng Úc Penny Wong hôm nay cũng đã lên án thái độ “nguy hiểm và gây bất ổn” của Trung cộng qua vụ va chạm với Phi Luật Tân trên Biển Đông.
Ngoài Biển Đông, một hồ sơ khác cũng bao trùm hội nghị ngoại trưởng ASEAN đó là chiến tranh Trung Đông với nguy cơ tái bùng phát căng thẳng tại một tuyến đường thủy chiến lược khác, đó là eo biển Hormuz. Xung đột leo thang với Iran đang gây áp lực kinh tế lên các đồng minh truyền thống của Mỹ, đặc biệt là Phi Luật Tân, quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu và đã phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng vào tháng Ba và phải tìm kiếm các nguồn nhiên liệu khác, kể cả mua dầu từ Nga.
Trong tuyên bố đưa ra sau cuộc họp kín, các ngoại trưởng của ASEAN và của các nước đối tác của khối Đông Nam Á đã bày tỏ lo ngại rằng “những diễn biến hiện nay có thể làm suy yếu các nỗ lực ngoại giao hiện có và giảm cơ hội đạt được một giải pháp hòa bình”, “tất cả các bên liên quan hết sức kiềm chế và tránh mọi hành động có thể làm trầm trọng thêm tình hình.”
Một vấn đề khác cũng khiến ngoại trưởng Đông Nam Á bận tâm hiện nay đó là tìm giải pháp cho khủng hoảng ở Miến Điện để đưa nước này tái hội nhập ASEAN. Kể từ khi chính quyền quân sự lên nắm quyền vào năm 2021 sau một cuộc đảo chính, Miến Điện đã bị gạt khỏi các hội nghị thượng đỉnh và hội nghị bộ trưởng của ASEAN.
RFI (22.07.2026)
Ông Vương Nghị sắp đến Phi Luật Tân, tàu Trung cộng–Phi Luật Tân lại đụng độ ở Biển Đông
Trung cộng và Phi Luật Tân ngày 20/7 tiếp tục cáo buộc lẫn nhau sau một vụ va chạm giữa các tàu tại vùng biển tranh chấp ở Biển Đông, trong đó Manila cáo buộc lực lượng hải cảnh Trung cộng dùng gậy đánh vào đầu binh sĩ Phi Luật Tân, còn Bắc Kinh phản bác rằng phía Phi Luật Tân mới là bên cầm mái chèo và gậy tấn công trước.
Bruxelles, Bỉ, 18/3/2019: Bộ trưởng Ngoại giao ĐCSTQ Vương Nghị cùng Ủy viên EU Federica Mogherini trong cuộc họp báo về Đối thoại Chiến lược Cấp cao EU–Trung cộng. (Nguồn ảnh: Alexandros Michailidis / Shutterstock)
Vụ việc xảy ra ngay trước thềm hội nghị ngoại trưởng cấp cao ASEAN diễn ra tại Manila trong tuần này, nơi Ngoại trưởng Trung cộng Vương Nghị dự kiến tham dự. Cuộc đối đầu mới giữa Trung cộng và Phi Luật Tân chắc chắn phủ bóng lên hội nghị ngoại giao sắp tới, đồng thời làm gia tăng những bất định trong quan hệ song phương.
Hai bên cáo buộc nhau ra tay trước
Lực lượng Vũ trang Phi Luật Tân cho biết hôm 20/7, một xuồng bơm hơi vỏ cứng của hải cảnh Trung cộng chở 8 người đã tiếp cận trái phép và quay phim tàu quân sự Phi Luật Tân BRP Sierra Madre đang mắc cạn tại Bãi Cỏ Mây (Phi Luật Tân gọi là Ayungin Shoal, còn được gọi là Bãi Cạn Second Thomas).
Khi phía Phi Luật Tân điều hai xuồng cao su của hải quân tới tìm cách xua đuổi, các nhân viên Trung cộng đã “có phản ứng bạo lực và hung hăng, dùng gậy đánh các quân nhân hải quân Phi Luật Tân”, khiến một thủy thủ bị thương ở đầu và một xuồng cao su bị hư hại, theo Lực lượng Vũ trang Phi Luật Tân.
Sau đó, quân đội Phi Luật Tân công bố một đoạn video dài 25 giây, cho thấy trên một xuồng cao su đang tiếp cận tàu Trung cộng, một nhân viên hải cảnh vung gậy đánh các thủy thủ Phi Luật Tân. Bộ Ngoại giao Phi Luật Tân ngay lập tức ra tuyên bố cáo buộc hành vi “bạo lực” này là hoàn toàn không thể chấp nhận được và cho biết sẽ thực hiện các biện pháp ngoại giao cần thiết.
Trước cáo buộc của Phi Luật Tân, Cục Hải cảnh Trung cộng nhanh chóng ra tuyên bố phản bác, cáo buộc các tàu Phi Luật Tân phớt lờ nhiều cảnh báo của Trung cộng, tiếp cận nguy hiểm và cố tình đâm vào tàu tuần tra Trung cộng. Bắc Kinh khẳng định nhân viên Phi Luật Tân mới là bên “tấn công trước”, sử dụng “mái chèo, gậy dài và các công cụ khác để tấn công ác ý” lực lượng chấp pháp Trung cộng.
Thỏa thuận cũ đối mặt thử thách
Bãi Cỏ Mây nằm trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Phi Luật Tân, nhưng cách Trung cộng Đại Lục khoảng 1.300 km. Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền đối với vùng biển này và gần như toàn bộ Biển Đông.
Là một tuyến hàng hải chiến lược, Biển Đông vận chuyển gần 1/3 lưu lượng hàng hải toàn cầu, với khoảng 40% thương mại hàng hóa thế giới đi qua khu vực này. Năm 2016, một tòa trọng tài quốc tế phán quyết rằng các yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh ở Biển Đông không có cơ sở pháp lý, nhưng Đảng Cộng sản Trung cộng (ĐCSTQ) từ chối chấp nhận. Ngược lại, ĐCSTQ bị cáo buộc liên tục tiến hành các hoạt động mở rộng trái phép ở Biển Đông.
Đây không phải lần đầu tiên Trung cộng và Phi Luật Tân xảy ra một cuộc đụng độ đẫm máu bằng vũ khí thô sơ. Hồi tháng 6/2024, hai bên từng xảy ra một vụ đối đầu nghiêm trọng tại vùng biển này, khiến một thủy thủ Phi Luật Tân bị mất ngón tay cái.
Mặc dù hai nước từng đạt một “thỏa thuận tạm thời” vào tháng 7/2024, cho phép Phi Luật Tân tiếp tế cho tàu quân sự mắc cạn, cuộc đụng độ mới hôm 20/7 với cảnh tượng “gậy gộc đối đầu” cho thấy thỏa thuận mong manh nhằm duy trì ổn định này một lần nữa đang phải đối mặt với thử thách nghiêm trọng.
Theo Epoch Times
Trithucvn (21.07.2026)
Biển Đông: Mỹ lên án Bắc Kinh, Trung cộng và Phi Luật Tân triệu đại sứ để phản đối
Nguồn hình ảnh,Reuters, Hải quân Phi Luật Tân và nhân viên Hải cảnh Trung cộng trong một vụ đụng độ trên Biển Đông
Sáng 21/7 (giờ Việt Nam), Mỹ đã lên án điều mà họ gọi là những hành động “nguy hiểm và gây hấn” của Trung cộng, sau khi lực lượng Trung cộng bị cáo buộc làm bị thương một thủy thủ Phi Luật Tân trong cuộc đối đầu tại Bãi Cỏ Mây.
“Mỹ lên án các hành động nguy hiểm và gây hấn của Trung cộng nhằm vào các quân nhân hải quân Phi Luật Tân tại Bãi Cỏ Mây ở Biển Đông ngày 20/7/2026, đồng thời kêu gọi Trung cộng lập tức chấm dứt những hành động gây mất ổn định này,” người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, ông Tommy Pigott, cho biết trong một tuyên bố đăng trên webstie Bộ Ngoại giao Mỹ.
“Cách thức khiêu khích đáng lo ngại của Trung cộng nhằm vào các hoạt động hàng hải hợp pháp của Phi Luật Tân làm suy yếu hòa bình và ổn định trong khu vực và mâu thuẫn trực tiếp với các cam kết nhiều lần của Trung cộng nhằm giải quyết tranh chấp một cách hòa bình.
“Chúng tôi đứng về phía đồng minh của chúng tôi, Phi Luật Tân, và khen ngợi sự chuyên nghiệp và kiềm chế của hải quân Phi Luật Tân trong vụ việc này.
“Chúng tôi tái khẳng định phán quyết của Tòa trọng tài tháng 7/2016, trong đó nêu rằng các yêu sách biển mở rộng của Trung cộng ở Biển Đông không có cơ sở luật pháp quốc tế.
“Quyết định đó là cuối cùng và có tính ràng buộc về mặt pháp lý đối với cả Trung cộng và Phi Luật Tân.
“Chúng tôi sẽ tiếp tục sát cánh cùng các đồng minh và đối tác của mình để bảo vệ một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và mở,” người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, ông Tommy Pigott, khẳng định.
Tuyên bố này được đưa ra ngay trước thềm chuyến thăm Manila của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vào hôm nay 21/7 để tham dự các cuộc họp của các bộ trưởng ngoại giao từ ASEAN, theo AFP.
Trước khi khởi hành, ông Rubio cho biết ông sẵn sàng có cuộc gặp bên lề với Ngoại trưởng Trung cộng Vương Nghị.
Trước đó, quân đội Phi Luật Tân đã cáo buộc lực lượng hải cảnh Trung cộng đã dùng gậy đánh một thủy thủ Phi Luật Tân trong cuộc chạm trán gần tàu BRP Sierra Madre – một tàu quân sự của Hải quân Phi Luật Tân được cho mắc cạn và hiện được sử dụng làm tiền đồn tại Bãi Cỏ Mây.
Theo phía Phi Luật Tân, một chiếc ca nô của Trung cộng chở tám người đã chạy vòng quanh BRP Sierra Madre và chụp ảnh con tàu.
Cuộc đối đầu xảy ra sau khi Hải quân Phi Luật Tân điều hai xuồng cao su ra xua đuổi nhóm người Trung cộng.
Trung cộng tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông, bất chấp phán quyết của Tòa Trọng tài năm 2016 kết luận rằng các yêu sách rộng khắp của Bắc Kinh không có cơ sở pháp lý.
Giới chức Phi Luật Tân cho rằng phán quyết này đã củng cố lập trường pháp lý của mình và tạo cơ sở cho sáng kiến “minh bạch hóa”, trong đó chính phủ công khai các vụ đối đầu trên biển với Trung cộng.
Bắc Kinh không công nhận phán quyết này.
Trong một diễn biến liên quan, hôm 16/7, Phi Luật Tân đã lên án mạnh mẽ China Daily, nhật báo tiếng Anh của nhà nước Trung cộng, sau khi báo này đăng một video do AI tạo ra, trong đó người Phi Luật Tân được mô tả là khỉ.
Trong video, một con khỉ mặc trang phục của người Phi Luật Tân bị những cánh tay tượng trưng cho Mỹ và Nhật Bản chỉ đạo phải hát gì.
Sau khi bị gọi là “ngu ngốc”, con khỉ rút ra một tờ giấy lời bài hát có dòng chữ “Phán quyết trọng tài về Biển Đông”, rồi bị ném xuống biển và bị vòi rồng từ một con tàu phun vào.
Video do AI tạo ra của China Daily được đăng ngày 10/7, trùng với thời điểm Phi Luật Tân tổ chức các hoạt động kỷ niệm 10 năm phán quyết của Tòa Trọng tài năm 2016, phán quyết bác bỏ các yêu sách chủ quyền rộng khắp của Trung cộng ở Biển Đông.
Mười năm sau phán quyết mang tính bước ngoặt của Tòa Trọng tài năm 2016, nhiều ngư dân Phi Luật Tân cho biết họ vẫn không thể tự do đánh bắt tại bãi cạn Scarborough do sự hiện diện thường xuyên của lực lượng Hải cảnh Trung cộng.
Dù phán quyết khẳng định ngư dân Phi Luật Tân có quyền đánh bắt truyền thống tại khu vực này và bác bỏ các yêu sách hàng hải rộng khắp của Bắc Kinh, Trung cộng vẫn duy trì kiểm soát thực tế đối với bãi cạn.
Quan hệ giữa Phi Luật Tân và Trung cộng tiếp tục căng thẳng trong những tháng gần đây khi hai bên liên tiếp xảy ra các vụ đối đầu trên Biển Đông.
Manila nhiều lần cáo buộc lực lượng hải cảnh và dân quân biển Trung cộng cản trở các hoạt động tiếp tế, tuần tra và đánh bắt của Phi Luật Tân tại các khu vực tranh chấp như Bãi Cỏ Mây và bãi cạn Scarborough.
Hồi tháng 4/2026, các quan chức an ninh Phi Luật Tân đã công bố hình ảnh về một cấu trúc nổi hình vuông có nhiều người trên đó và một ăng ten đặt ở trung tâm, được cho là do Trung cộng dựng lên ở lối vào bãi cạn Scarboroug.
Trung cộng sau đó đã dỡ bỏ cấu trúc này.
Năm 2025, Bắc Kinh cũng đề xuất thành lập một khu bảo tồn thiên nhiên tại bãi cạn Scarborough, nhưng Manila lên án đây là “cái cớ rõ ràng nhằm hợp thức hóa việc chiếm đóng”.
Hai bên triệu đại sứ của nhau
Trung cộng và Phi Luật Tân hôm 21/7 đã triệu đại sứ của nhau để phản đối vụ va chạm giữa lực lượng của hai nước tại Bãi Cỏ Mây.
Trước đó, hai nước đã liên tục cáo buộc lẫn nhau sau khi thuyền bè của hai bên đối đầu trên biển.
Phi Luật Tân nói rằng một quân nhân hải quân của họ bị đánh vào đầu bằng gậy gỗ và một xuồng cao su bị hư hại, trong khi Bắc Kinh cáo buộc chính Phi Luật Tân là bên khơi mào vụ việc.
“Phía Phi Luật Tân là bên khiêu khích trước, nhưng sau đó lại quay sang đưa ra những cáo buộc ngược, bóp méo sự thật và cố tình thổi phồng vụ việc,” Bộ Ngoại giao Trung cộng tuyên bố.
Lực lượng Hải cảnh Trung cộng (CCG) hôm 20/7 nói rằng hai xuồng cao su được triển khai từ tàu BRP Sierra Madre của Phi Luật Tân đã đâm vào một ca nô tuần tra của Trung cộng.
CCG cũng cáo buộc các thuyền viên Phi Luật Tân đã dùng mái chèo và gậy dài để thực hiện các “đòn tấn công ác ý” nhằm vào lực lượng chấp pháp Trung cộng.
Bộ Ngoại giao Trung cộng gọi các hành động của Phi Luật Tân là “đặc biệt nghiêm trọng”.
Trong một tuyên bố riêng hôm 21/7, Hải cảnh Trung cộng nói rằng họ đã cho phép phía Phi Luật Tân chuyển quân nhân bị thương từ tàu BRP Sierra Madre bằng các xuồng nhỏ “xuất phát từ cân nhắc nhân đạo”.
Người phát ngôn CCG, ông Khương Lược, nói rằng lực lượng hải cảnh Trung cộng đã kiểm tra các xuồng của Phi Luật Tân và giám sát toàn bộ quá trình, đồng thời khẳng định Trung cộng sẽ tiếp tục tiến hành các hoạt động “bảo vệ quyền lợi và thực thi pháp luật” tại vùng biển quanh bãi Cỏ Mây.
Trong khi đó, quân đội Phi Luật Tân bác bỏ các cáo buộc của Trung cộng, gọi chúng là “sai sự thật và gây hiểu lầm”, đồng thời khẳng định lực lượng Phi Luật Tân không phải là bên khơi mào cuộc đối đầu.
Những vụ triệu đại sứ như vậy tương đối hiếm, mặc dù căng thẳng giữa Trung cộng và Phi Luật Tân trên Biển Đông diễn ra thường xuyên.
Thông báo hôm 21/7 đánh dấu lần thứ ba Trung cộng công khai triệu đại sứ Phi Luật Tân kể từ khi Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. lên nắm quyền.
Hai lần trước diễn ra vào tháng 1/2024, sau khi ông Marcos chúc mừng ông Lại Thanh Đức đắc cử lãnh đạo Đài Loan, và vào tháng 11/2024, liên quan đến việc Phi Luật Tân ban hành Luật Vùng biển và Luật Các tuyến hàng hải quần đảo.
Trong nhiều năm qua, Bộ Ngoại giao Trung cộng cũng nhiều lần mời đại sứ Phi Luật Tân đến để phản đối chính thức – một bước đi ngoại giao nhẹ hơn so với việc triệu tập chính thức – liên quan đến các tranh chấp ở Biển Đông và các vấn đề liên quan đến Đài Loan.
Lần gần đây nhất Tổng thống Marcos công khai triệu đại sứ Trung cộng là vào năm 2023, sau khi một tàu hải cảnh Trung cộng chiếu tia laser cấp độ quân sự vào một tàu của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Phi Luật Tân.
BBC (21.07.2026)