„Thực chất, thế hệ trước của chúng ta đang tiếp tục chiến đấu trong cuộc chiến cuối cùng. Họ đang sống trong cái bóng được bao trùm bởi sự mất mát đau thương của quê nhà.“

Baoky Vu, ngày 16 tháng 7, năm 2020

Translated from Medium article Breaking Down Vietnamese-American Support for Donald Trump — Fighting the Last War.

Cuộc phỏng vấn từ CNN tháng 12 năm 2016

Gần đây, Hoàng Tứ Duy, một nhà hoạt động dân chủ và nhân quyền lâu năm bày tỏ sự đồng tình với nguyên tắc của phong trào “ Mạng sống của người Da Đen quan trọng” (Black Lives Matter). Không lâu sau phát ngôn đó, mạng lưới Internet như “nổ tung“ với sự căm phẫn đối với lời phát biểu trên, cáo buộc ông ta tán đồng chủ nghĩa Marx và bôi nhọ thành quả của 2 thập kỷ nỗ lực của ông trong việc cải thiện đất nước Việt Nam. Điều thú vị về ông Hoàng Tứ Duy mà nhiều người thậm chí còn không biết rằng ông từng tốt nghiệp trường Đại học Chicago với tấm bằng MBA (Thạc sĩ Quản trị Kinh Doanh) danh giá. Chương trình mà ông Hoàng Tứ Duy theo học khi còn ở trường Đại học Chicago vốn được biết đến từ lâu với những cựu sinh viên đoạt Giải thưởng Nobel trong lĩnh vực Kinh tế, cụ thể là thị trường tự do cùng những tên tuổi nổi bật như Milton Friedman, Merton Miller và Eugene Fama. Trên thực tế, trường Đại học Chicago đã đào tạo nên những gã khổng lồ giới tài chính trong hơn 50 năm qua.

Tôi bàng hoàng trước một “thể loại” vu khống đang truyền đi trên khắp các phương tiện truyền thông Mỹ-Việt ngày nay. Nó cũng không tệ hơn lời nói dối trắng trợn rằng “ông George Floyd là một ngôi sao phim người lớn,” thường được sử dụng như lời biện hộ cho sự tàn bạo của các Sĩ quan Cảnh sát ở thành phố Minneapolis.

Bốn năm trước, tôi đã được chọn để bầu tổng thống với tư cách là đại cử tri đảng Cộng Hòa (Republican Presidential Elector) của Đại cử tri đoàn (Electoral college). Với cá nhân tôi, đó là một vinh dự lớn, và đồng thời, tôi cũng cảm nhận một niềm tự hào dân tộc vì tôi là người Mỹ đầu tiên với dòng máu Việt Nam được nhận vinh dự này. Trong hơn 25 năm, tôi đã tận tụy “chiến đấu“ bên cạnh những người cùng chí hướng cho các luật thương mại tự do, dân chủ, nhân quyền và chống lại làn sóng của chế độ độc tài toàn trị. Niềm kiêu hãnh sớm nhường chỗ cho sự lo ngại khi tôi chứng kiến sự thăng tiến của một ứng cử viên mà tôi tin là suy đồi về đạo đức và trống rỗng trong lý tưởng. Mối lo ngại đó đã trở thành hiện thực khi chính ứng cử viên ấy đã nhận được sự đề cử để ra tranh cử tổng thống từ chính Đảng phái Chính trị mà tôi đã gắn bó từ thời đại học khi tôi còn là thành viên của nhóm Sinh viên Cộng hoà (College Republicans).

Do đó, vào tháng 8 năm 2016, sau khi bộc lộ những suy nghĩ của mình, tôi đã từ chức đại cử tri thay vì phải bỏ phiếu cho một con hổ giấy, một người đã nhiều lần xúc phạm đến những anh hùng chân chính của chúng ta, trốn nhập ngũ, giao du với những kẻ độc tài và những ngôi sao phim người lớn, và rồi còn trốn thuế liên tục trong suốt thời gian đó.

Trong suốt 4 năm qua, tôi đã tận mắt chứng kiến trong sự kinh hoàng khi nhiều người Mỹ gốc Việt Nam đã tôn sùng Donald Trump như ông ta là một vị Thánh. Sự tôn thờ của họ với một kẻ chuyên lừa đảo gian manh, hèn nhát đã khiến nhiều người Mỹ gốc Việt Nam trẻ tuổi như tôi không biết phải nói gì. Điều trớ trêu nhất là sự ủng hộ không ngừng nghỉ của họ cho một người gã đàn ông đã trốn tránh nghĩa vụ trong cuộc chiến tranh Việt Nam bằng toa chẩn đoán của bác sĩ về bệnh gai xương (bone spurs). Hơn nữa, nhiều người Việt Nam thay vào đó lại chọn công kích những người yêu nước thực sự như Thượng nghị sĩ John McCain và Giám đốc FBI Robert Mueller, hai người từng nhận huy chương Purple Heart* và thực sự đã có mặt tham chiến trên chiến trường ở Việt Nam. Họ cũng đã bác bỏ các nhà lãnh đạo quân sự khác như cựu Bộ trưởng bộ Quốc phòng James Mattis và Tướng John Allen đã nghỉ hưu, gắn lên những người yêu nước này nhãn hiệu “Deep State” (Chính phủ ngầm, tức khối công chức lão làng, không ai bầu, nhưng lại nắm thực quyền chính trị).

Làm thế nào mà chuyện ra đến nông nỗi này? Không có ai trả lời được nhưng có lẽ sự kết hợp của các yếu tố văn hóa và lịch sử sẽ giúp giải thích sự trung thành mù quáng này. Dưới đây là 5 lý do hàng đầu của tôi:

  1. Một nền văn hoá chú trọng đến sự tôn trọng người lớn tuổi: Có bao nhiêu người trong chúng ta đã nghe nói về cụm từ “ Kính Lão Đắc Thọ?“ Đối với nhiều quốc gia trên khắp Châu Á, trẻ nhỏ được dạy phải tôn trọng người lớn tuổi và không thắc mắc thẩm quyền của họ. Theo thời gian, sự tôn trọng mù quáng cũng sẽ được thể hiện qua sự ủng hộ cho các nhà lãnh đạo độc đoán. Nó đã thành một tập quán, người Châu Á nhấn mạnh sự tuân thủ thay vì tính sáng tạo và lối suy nghĩ theo tập thể thay vì cá nhân.

  2. Trung Quốc: Kẻ thù lịch sử của chúng ta có một vị trí đặc biệt trong tiềm thức của thế hệ cũ, và cũng phải, vì chúng ta đã có những cuộc chiến không hồi kết trong ngàn năm trang sử Việt. Tuy nhiên, một nước Mỹ có chiến lược sẽ không lãng phí 4 năm qua “sủa đổng” như Chính Quyền này và rồi đặt Quốc Gia vào một tình huống qua việc chấm dứt Hiệp Định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Ngoài ra, việc thiếu trung thực trong 6 tháng qua đã dẫn đến một nền kinh tế xuống dốc có thể sẽ đòi hỏi nhiều hơn số tiền 3 nghìn tỷ đô la kích thích hiện tại để chống đỡ nó. Đối với các chính trị gia đã lên án việc chi tiêu quá mức, tài khoá này có thể sẽ cần thêm 5 nghìn tỷ đô la chỉ tiêu mà quốc gia không có.

  3. Sự phản bội của cánh Tả đối với Việt Nam Cộng Hoà: Người Việt Nam Cộng Hoà chưa bao giờ quên rằng Quốc Hội đảng Dân Chủ đã bác bỏ việc tiếp tục hỗ trợ cho Việt Nam Cộng Hòa trong giai đoạn then chốt năm 1973-75. Tuy nhiên, nhiều người đã có thể không biết rằng đích thân Cựu Tổng thống Jimmy Carter đã ra mặt đấu tranh chống lại phe Đảng đối lập, tức Đảng Cộng Hòa, khi họ chống lại việc tái định cư hàng trăm ngàn người Đông Nam Á sống mòn mỏi tại các trại tị nạn và trôi dạt ngoài biển khơi.

  4. Kỳ thị chủng tộc: Cũng như các quốc gia Châu Á, thuần chủng cũng như tính đồng nhất luôn là một đặc điểm quan trọng của người Việt Nam; nó là một con dao hai lưỡi, đặc biệt là khi có liên quan đến những cải cách hoặc các vấn đề xã hội. Ví dụ, nhiều người trong chúng ta có thể vẫn còn nhớ thái độ thù ghét đối với những đứa “Con Lai.” Vả lại, tôi cũng không nghĩ họ nhận thức được phần đông những người lính đã chiến đấu trong chiến tranh Việt Nam là Mỹ gốc Phi Châu.

  5. Sự thiếu hiểu biết về các thể chế dân chủ và hệ thống thị trường kinh tế: Nhiều người không nắm rõ các khái niệm cũng như thấy được tầm quan trọng về hệ thống “Cân bằng và Kiểm soát“ được kiến tạo từ hơn 2 thế kỷ trước bởi những Nhà Lập quốc Hoa Kỳ để giảm thiểu xu hướng tàn bạo của con người; hơn nữa, có khi họ cũng không có khả năng giải thích Chủ Nghĩa Xã Hội, một triết lý chính trị, thực sự bao gồm những gì. Môi trường chính trị độc hại hiện nay che lấp thực tế rằng ứng cử viên Dân Chủ hiện tại (hoặc đảng của ông) KHÔNG khuyến khích cho việc chính phủ nắm quyền sở hữu doanh nghiệp kinh doanh, một trụ cột quan trọng trong tư tưởng xã hội chủ nghĩa.

Thực chất, thế hệ trước của chúng ta đang tiếp tục chiến đấu trong cuộc chiến cuối cùng. Họ đang sống trong cái bóng được bao trùm bởi sự mất mát đau thương của quê nhà.

Trước tiên, thế hệ của tôi sẽ luôn luôn biết ơn đến hàng triệu người dân Việt Nam Cộng Hoà đã đấu tranh, đã hy sinh và đã chịu biết bao khốn khổ để bảo vệ Quốc gia Việt Nam. Nếu như thế hệ của Đệ Nhị Thế Chiến ở Mỹ được xem như là “thế hệ vĩ đại,” thì công bằng mà nói “thế hệ vĩ đại” của Miền Nam Việt Nam (bao gồm cả các gia đình tị nạn chính trị/kinh tế từ miền Bắc Việt Nam sau năm 1954) đến từ thế hệ đã bảo vệ Miền Nam Việt Nam khỏi sự tấn công của phe Cộng sản từ Miền Bắc. Trong những ngày tôi còn học ở trường Lasalle Tabert, tôi đã đọc một cách ngấu nghiến về những nỗ lực hằng ngày của những người lính Việt Nam Cộng Hòa đang bảo vệ quốc gia của chúng ta. Sau năm 1975, tôi tiếp tục theo dõi những nỗ lực kéo dài của phong trào dân chủ ở hải ngoại, đặc biệt là từ những người như cựu Thiếu tướng Hoàng Cơ Minh.

Tiếp theo, vấn đề còn lại chỉ là thời gian trước khi cộng đồng người Mỹ gốc Việt phải chia rẽ về quan điểm chính trị dọc theo các thế hệ. Đó là hệ quả của chu kỳ tự nhiên của bản tính loài người. Xuyên suốt lịch sử Hoa Kỳ, cộng đồng của các dân tộc khác cũng đã chứng kiến sự chia rẽ này; thế hệ trẻ của người Mỹ gốc Cuba ngày nay chắc chắn là không còn chắc nịch trong chuyện bỏ phiếu cho Đảng Cộng Hoà so với thế hệ ông bà cha mẹ nữa. Khối bỏ phiếu nhất trí cho Đảng Cộng Hoà từ người Mỹ gốc Việt trong những năm sau 1975 được căn cứ vào chính sách căn bản của Đảng Đại Kỳ Cựu (GOP: Grand Old Party, một tên gọi khác của Đảng Cộng Hòa) là một bộ quốc phòng lớn mạnh, thị trường tự do (tư bản), và sự lãnh đạo của Mỹ trên chính trường quốc tế. Các ứng cử viên Đảng Cộng Hòa thường luôn luôn chắc chắn có được lá phiếu của người Mỹ gốc Việt, cho dù họ có ở tiểu bang California, hay Texas, hay là Virginia.

Điều này bắt đầu thay đổi dần từ giữa những năm 2000. Tôi đã bắt đầu nhận thấy rằng những nhà tranh đấu trẻ tuổi người Mỹ gốc Việt tham gia ủng hộ ứng cử viên Obama, cũng như ủng hộ các ứng cử viên Đảng Dân Chủ khác ở địa phương. Sau đó, người Mỹ gốc Việt đã bắt đầu tranh cử với tư cách là ứng cử viên cho Đảng Dân Chủ cho chức vụ dân cử. Hơn thế nữa, với sự kết thúc của Chiến Tranh Lạnh, các vấn đề về chính sách đối ngoại đã nhường chỗ cho những câu hỏi cấp bách khác, thí dụ như: sự thiếu hụt về chăm sóc y tế hoặc sự bất bình đẳng trong thu nhập. Nói từ kinh nghiệm cá nhân, anh trai thứ của tôi đã bắt đầu bày tỏ sự phản đối với một số chính sách từ Đảng Cộng Hòa. Một cựu sĩ quan tình báo Hải Quân Hoa Kỳ, tốt nghiệp thạc sĩ Quản Trị Kinh doanh từ trường danh tiếng Kellogg của đại học Northwestern, và là người quản lý dự án Gates Foundation, ông ấy đã lo ngại về những thông điệp như “chống người nhập cư, tiết chế kinh doanh, suy giảm nền giáo dục” những thông điệp đã trở thành nền tảng cho sự nổi dậy của Tea Party. Anh cùng với nhiều người bạn thậm chí còn tham gia một cuộc buổi tình để ủng hộ phong trào “Mạng sống người da Đen quan trọng” (Black Lives Matter), và anh tôi và bạn anh chắc chắn không thể bị xem thường là những tên cực đoan.

Tương tự như vậy, nhiều người Mỹ gốc Việt dưới độ tuổi 40 đã hỏi tôi rằng “… bằng cách nào có thể giải thích cho (ba, mẹ…) rằng việc ủng hộ một con người tự mãn, người không có tài năng lãnh đạo và thiếu lòng cảm thông, người mà đã góp phần phá huỷ nền dân chủ chuẩn mực thiết yếu và các thể chế, lại còn sẵn sàng dối trá và gian lận trong hành trình duy trì quyền lực cho cá nhân mình ….?”

Mặt khác, tôi cũng đã nhận thấy rằng người Mỹ gốc Việt lớn tuổi đang trở nên quyết đoán hơn trong quan điểm chính trị của họ. Nhiều người đã tuyên truyền rằng tổng thống Obama đã sinh ra ở Kenya, hoặc là người Hồi giáo đã ngăn chặn đường xá ở New York để họ được cầu nguyện thoải mái, hoặc là Michelle Obama đã chi trả hàng tỷ đô la cho việc trang trí và các chuyến dã ngoại gia đình, và vô số các điều vô lý khác. Các phiên bản khác về truyền thông (alternative media) với các nhà tài trợ đáng ngờ đã bắt đầu cuộc công kích trên đất Mỹ.

Những người trong thế hệ của tôi thường bày tỏ cú sốc về tại sao những nạn nhân của tuyên truyền Cộng sản giờ lại trở thành chính những người tuyên truyền ấy. Tony Montag, một người cố vấn chuyên nghiệp của tôi, thường nói rằng “… mong ước là cha của tư tưởng.” Thế hệ trước đã đưa ra những tin tức giả mạo để phù hợp với câu chuyện chính họ vẽ ra.

Cộng đồng di dân Việt Nam sẽ đi đến đâu từ đây? Tổng thống Trump đã vạch rõ lằn ranh chia rẽ sâu sắc mối quan hệ sâu sắc giữa các thế hệ, thúc đẩy con cái chống lại cha mẹ. Giống như những gì Donald Trump đã làm để gieo rắc sự chia rẽ và hỗn loạn giữa các nhóm sắc tộc, việc nhắc đến ông Trump thôi cũng gây phản ứng tương tự trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt.

Tôi muốn để lại suy nghĩ này cho các thế hệ trẻ. Thế hệ của chúng ta và các thế hệ tương lai sẽ kế thừa hậu quả của những quyết định vừa lười nhác vừa thảm khốc mà người đi trước đã để lại. Thời điểm chúng ta đang sống có vẻ ngột ngạt, nhưng xin hãy giữ vững niềm tin. Đừng bao giờ từ bỏ việc đấu tranh cho lý tưởng của mình. Đừng bao giờ từ bỏ hành trình tìm kiếm sự thật. Và theo lời Douglas MacArthur trong di chúc của ông tại trường West Point, luôn luôn đấu tranh cho “…Nghĩa vụ, Danh dự, Tổ quốc.”

Đối với thế hệ cha mẹ của mình, tôi muốn họ biết rằng không ai trong chúng ta nghi ngờ sự hy sinh của họ. Tôi vẫn nhớ những tiếng khóc quặn lòng vào buổi tối định mệnh đó ở đảo Guam khi phát ngôn viên tuyên bố rằng miền Nam Việt Nam đã đầu hàng. Chúng ta không thể cho phép mình quên đi những khó khăn và sự hy sinh từ gia đình chúng ta, những nạn nhân của Cộng sản. Tuy nhiên, trong chính trị không ai luôn luôn đúng. Ngày nay, trước những thách thức to lớn trong nước và toàn cầu, họ có một cơ hội tuyệt vời để đứng về phía chính diện của lịch sử. Nếu cứ tiếp tục ủng hộ một nhà lãnh đạo vô đạo đức, họ sẽ làm suy yếu cuộc đấu tranh thực sự cho dân chủ và nhân quyền. Nếu họ không ngừng chiến đấu cho cuộc chiến cuối cùng, thì họ cũng sẽ thua cuộc chiến để dành lấy trái tim và khối óc của những đứa con mà họ đã hy sinh rất nhiều để bảo đảm một tương lai tốt đẹp hơn.

==============

Vũ Bảo Kỳ đã sống ở Atlanta hơn 40 năm. Năm 1975, gia đình ông rời Sài Gòn trước khi miền Nam Việt Nam bị sụp đổ bởi lực lượng Cộng sản Bắc Việt, tái định cư tại Úc trước khi qua Hoa Kỳ vào năm 1977. Tốt nghiệp Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh từ Đại học Georgia Tech và Georgetown, ông là Uỷ viên trong ban cố vấn về vấn đề người Mỹ gốc Á và người dân đảo Thái Bình Dương từ 2001 đến 2004 của Tổng thống George W. Bush. Thống đốc Nathan Deal đã bổ nhiệm ông Vũ vào Hội đồng Nhà Nước về Hệ thống Cao Đẳng Kỹ thuật Georgia vào năm 2015 và ông cũng là Phó Chủ tịch của Ủy ban Bầu cử và Đăng ký Cử tri ở Quận DeKalb. Ông tốt nghiệp Lớp Lãnh Đạo Georgia năm 2008.

CHÚ THÍCH:

*Purple Heart là một huy chương quân sự của Hoa Kỳ được trao tặng dưới danh nghĩa của Tổng thống cho những binh lính bị thương hoặc bị giết khi phục vụ đất nước, vào hoặc sau ngày 5 tháng 4 năm 1917, với quân đội Hoa Kỳ.)

Translated by Jade Nguyen and Tegan Tran

Copy/Edits by: MinhLy Pham, Cookie Duong, and Helen Nguyen

Nguồn: The Interpreter

Đọc thêm: GS Vũ Quý Kỳ nhận định về quan điểm BLM của Hoàng Tứ Duy và bài trả lời

  • Tina Hà Giang
  • BBC News Tiếng Việt
Từ trái, các cử tri gốc Việt ông Hoàng Đức Nhã, Trần Thái Văn, Hoàng Vi Kha và Kevin Trần
Từ trái, các cử tri gốc Việt ông Hoàng Đức Nhã, Trần Thái Văn, Hoàng Vi Kha và Kevin Trần

Chỉ còn hơn ba tháng là đến 3/11, ngày cử tri Mỹ đi bầu để chọn Tổng thống Hoa Kỳ đời thứ 46. Hai ứng cử viên tham dự cuộc đua là tổng thống Donald Trump, đảng Cộng hòa và cựu tổng thống Joe Biden, đảng Dân chủ.

BBC News Tiếng Việt phỏng vấn một số cử tri gốc Việt thuộc nhiều giới và nhiều lứa tuổi cho loạt bài phản ánh suy nghĩ của cử tri gốc Việt trong kỳ bầu cử được cho là hết sức gay cấn này.

Phần một của loạt bài này đúc kết quan điểm của giới ủng hộ đảng Cộng hòa, hay ủng hộ ông Donald Trump quanh 4 tiêu đề chính: lá phiếu của cử tri gốc Việt; khuynh hướng ủng hộ đảng Cộng Hòa của nhiều người Việt; sự xung khích sâu sắc của hai phe bênh và chống Trump, và hướng đi của Hoa Kỳ hiện giờ.

Lá phiếu của cử tri gốc Việt

Theo tài liệu của Pew Research, cử tri đủ điều kiện đi bầu (công dân Mỹ trên 18 tuổi) người Mỹ gốc Á là nhóm cử tri phát triển nhanh nhất trong số các sắc tộc chính ở Hoa Kỳ. Hơn 11 triệu người sẽ có thể bỏ phiếu trong năm nay, chiếm gần 5% số cử tri đủ điều kiện của toàn quốc.

Vẫn theo Pew Research, cử tri gốc Việt có đủ điều kiện đi bầu năm 2018 là khoảng 1.291.000 người. Không ai rõ trong số này, cử tri gốc Việt ghi danh đi bầu là bao nhiêu, tuy nhiên có ước lượng là khoảng 800.000 đến 900.000 người đã ghi danh.

Với con số khiêm tốn này, thêm tình trạng đa số người Việt sinh sống ở những tiểu bang nghiêng hẳn về bên Xanh (Dân chủ) hay Đỏ (Cộng hòa), lá phiếu của cử tri người Mỹ gốc Việt thường được cho là không phải yếu tố giúp quyết định được ai sẽ làm tổng thống.

LS Trần Thái Văn không đồng với nhận định này. Nhưng dù đồng ý‎ hay không, đa số người được phỏng vấn cho rằng lá phiếu của cử tri gốc Việt rất quan trọng, thậm chí hô hào mọi người nên đi bầu.

Trần Thái Văn: Nhận định này không hẳn đúng, dù đa số cử tri gốc Việt sinh sống tại các tiểu bang được liệt kê hẳn vào danh sách của đảng Dân Chủ hay Cộng Hòa, như California hoặc Texas. Có 5-7 tiểu bang được xem là “tossup“ hoặc “swing state“ gồm Florida, Michigan, Arizona, Neveda, Ohio, Pennsylvania và Wisconsin. Những tiểu bang này có cử tri gốc Việt sinh sống và những tổ chức cộng đồng Việt Nam sinh hoạt khá đều đặn. Nhưng muốn gây ảnh hưởng trong kỳ bầu cử này, người Việt cần phải ghi danh đi bầu thật đông. Việc các tiểu bang này về tay ông Trump hay Biden rất xít soát, có thể với vài ngàn hay vài chục ngàn phiếu mà thôi, thì vài ngàn cử tri Việt Nam, nếu biết dùng kế hoạch để dồn phiếu cho một ứng cử viên đã chọn, thì ảnh hưởng của cộng đồng rất lớn.

Hoàng Đức Nhã: Người Mỹ gốc Việt tại một số tiểu bang, Đỏ hay Xanh là một yếu tố quan trọng trong việc bầu cho ứng cử viên Cộng Hòa hay Dân chủ, hay bầu cho đồng hương trong những chức vụ dân cử ở cấp thành phố, quận, tiểu bang, và liên bang. Có như thế nhóm dân cử Mỹ gốc Việt mới có thể tạo cho mình một sức mạnh chánh trị có ảnh hưởng, và từ đó giúp các người Mỹ gốc Việt khác.

Hoàng Vi Kha: Những lá phiếu, dù là thiểu số luôn được nhà nước tri nhận. Họ luôn làm các thống kê, biên soạn thành những tài liệu hữu ích sau đó. Cho nên cần phải tham gia bầu cử. Ở những tiểu bang „dao động“ (swing state) có thể sỉ số người Việt không đông nhưng vẫn có những phương cách khiến cho „tiếng nói“ của mình được nghe. Chẳng hạn như tham gia vào các sinh hoạt dòng chính tại địa phương, liên kết, hậu thuẫn với các tổ chức, cá nhân tham chính tại địa phương, có mặt tại các cuộc vận động tranh cử.

Kevin Trần: Tâm lý người Việt mình xưa giờ đều có ý nghĩ à thôi kệ, mình không tham dự cũng chẳng chết ai, hay ảnh hưởng đến ai vì nước Mỹ dân số gần 350 triệu người. Nhưng, năm nay sẽ và có sự thay đổi rõ rệt trong cộng đồng người Việt ở nước Mỹ này, từ ông bà cụ sống gần 40 năm chưa từng bỏ phiếu đi bầu cũng nhắc nhở con cháu phải dẫn họ đi gởi lá phiếu của chính mình cho bằng được, vì chứng kiến quá nhiều biến cố tang thương họ không cầm được cảm xúc và nước mắt khi thấy chính trường Mỹ chưa bao giờ xào xáo và tan tác như hiện thời.

Cử tri gốc Việt có đủ điều kiện đi bầu năm 2018 là khoảng 1.291.000 người, theo Pew Research

Cử tri gốc Việt có đủ điều kiện đi bầu năm 2018 là khoảng 1.291.000 người, theo Pew Research

Khuynh hướng ủng hộ đảng Cộng hòa

Giải thích hiện tượng đa số người Việt lớn tuổi ủng hộ đảng Cộng hòa, và xét xem khuynh hướng này có đang thay đổi với giới trẻ, người trả lời có nhận định khác nhau.

Hoàng Đức Nhã: Theo tôi sở dĩ người Mỹ gốc Việt xác định là đảng Cộng Hòa là vì 1) một số lớn những người đó nghĩ rằng chính những Dân Biểu và Thượng Nghị Sĩ thuộc đảng Dân Chủ trong Quốc Hội Hoa Kỳ gây sự sụp đổ của VNCH vì họ cắt viện trợ trong thời điểm 1973-1974; 2) đa số người Việt định cư tại Hoa Kỳ sau tháng Tư, 1975 thấy chủ trương của đảng Cộng Hòa hợp với suy nghĩ chánh trị và lối sống của họ – có trách nhiệm làm việc thay vì chờ đợi chánh phủ giúp. Khuynh hướng này sẽ thay đổi vì sắc thái chính trị Hoa Kỳ, nhưng sẽ vẫn cao hơn người Mỹ gốc Á khác.

Trần Thái Văn: Chiếu theo thống kê, thế hệ tỵ nạn đầu tiên tại Hoa Kỳ có nhiều phần trăm ghi danh vào đảng Cộng Hòa vì những chính sách bảo thủ và lý thuyết thực tế của đảng này về phương diện quốc phòng, chống cộng, ngoại giao, gia đình và luân l‎ý. Tuy nhiên thế hệ thứ nhì thì lại ghi danh vào đảng Dân Chủ với tỷ lệ cao hơn. Đây là những dấu hiệu cho thấy cộng đồng Việt Nam đã và đang gia nhập vào những phong trào cấp tiến, nếu không nói là “thiên tả“ [nói theo kiểu Mỹ].

Hoàng Vi Kha: Bối cảnh lịch sử cùng văn hóa sống của người Mỹ gốc Việt là nguyên do khiến cho đại đa số cảm thấy đường lối của đảng Cộng Hòa thích hợp hơn. (cuộc chiến Việt Nam, cuộc sống dưới chế độ độc tài cộng sản). Tuy nhiên, điều đó có thể sẽ khác đi trong tương lai, khi mà thế hệ người Mỹ gốc Việt hiện đang ở nhà trường bị nhiều ảnh hưởng giáo dục theo chiều hướng của đảng Dân Chủ.

Kevin Trần: Chúng ta định cư tạo dựng cuộc sống mới ở quê hương thứ hai này. Mọi thứ phải làm, suy nghĩ và ủng hộ cho đất nước giang tay cưu mang gần 10 triệu người con Việt chạy khỏi sự kềm kẹp của cộng sản trị. Thì hà cớ gì phải tiếp tay, ủng hộ cho một đảng phái khác đánh phá một Tổng Thống luôn vì nước, vì dân và định kiến rõ ràng qua thông điệp của ông „Thế giới sẽ vững mạnh khi không còn chế độ cộng sản hiện hữu!“

little saigon

Xung khắc giữa quan điểm bênh và chống Trump

Về l‎ý do cộng đồng người Mỹ gốc Việt bị chia rẽ sâu sắc giữa hai phe ủng hộ và chống đối Trump, tạo nhiều căng thẳng khó xoa dịu giữa các thành viên trong gia đình, mỗi người có nhận xét khác nhau.

Trần Thái Văn: Đây là một hiện tượng bình thường vì ông Trump có cách hành xử cá nhân cũng như chính sách của ông đã gây lên hai xu hướng rõ rệt như vậy. Ông Trump không phải là một chính trị gia thuần túy, mà là một người gốc kinh doanh nổi tiếng như một tài tử trong nhiều thập niên qua. Cách phát ngôn và làm việc của ông Trump không giống như các chính trị gia hoặc các dân cử thuần túy, nhưng rất bộc trực và thẳng thắn.

Khối cử tri chống ông Trump thì phán xét rằng ông này không thành thật và phát ngôn bừa bãi, không đúng sự thật về nhiều việc. Cũng như toàn quốc Hoa Kỳ, cộng đồng người Việt là một thành phần nhỏ trong nước Mỹ, và sự chống đối hoặc ủng hộ ông Trump phản ánh sự suy nghĩ của hai xu hướng này. Sự kiện này không có gì ngạc nhiên hoặc bất ngờ.

Hoàng Vi Kha: Điều này xảy ra cho mọi sắc dân chứ không riêng gì người Mỹ gốc Việt. Ở Mỹ có hai đảng chính là Dân chủ và Cộng hòa. Như thế tự nó đã chia rẽ thành hai xu hướng chính trị khác nhau rồi. Nhưng sự khác nhau đó là đại diện cho ý kiến đối lập để cùng bổ túc, dung hòa cho mục đích gìn giữ và xây dựng đất nước. Ðó là điều cốt lõi tại các quốc gia có tự do, tôn trọng tư tưởng đa chiều, đa nguyên.

Sự chia rẽ hiện nay cho thấy hầu như là khởi từ cảm tính cá nhân của thích và ghét, với mong muốn triệt hạ đối phương chứ không còn là tôn trọng để cùng tồn tại và làm việc. Công bằng bị thay bởi thiên kiến vì lý trí đã bị cảm tính che đi. Cho nên những thành đạt của tổng thống Trump không được nhắc tới hoặc bị tiếm đoạt. Cụ thể là sự phát triển kinh tế dưới thời tổng thống Trump. Trong giai đoạn tranh cử năm 2016 nhiều „chuyên gia kinh tế“ và đảng Dân chủ đã đe dọa rằng nếu Trump thắng cử „có khả năng khiến thị trường chứng khoán sụp đổ và khiến thế giới rơi vào suy thoái“. Nhưng tất cả đã không xảy ra mà kinh tế tăng trưởng liên tục trong suốt các năm qua.

Nhưng trước kia, mức độ công kích lẫn nhau chưa bao giờ tồi tệ như hiện đang thấỵ Tình trạng này chỉ xuất hiện gần đây, do đến từ hai nguyên do:

Tranh chấp từ trong nước: Khi đảng Dân chủ và kể cả một số thành viên đảng Cộng hòa vì bản ngã và quyền lợi cá nhân không chấp nhận được Trump đắc cử tổng thống, dù rằng ông đắc cử hợp pháp và được hàng triệu người bầu. Họ muốn đánh hạ tổng thống Trump bằng mọi thủ đoạn trong mọi lãnh vực mà đứng đầu là truyền thông. Cạnh đó, sự hình thành và lớn dần của một số tổ chức mang xu hướng chính trị khác. Các nhóm này hoặc lộ diện hoặc ẩn nấp dưới những nhóm sinh hoạt hình thức khác nhau. Họ thâm nhập vào cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa để gây nội loạn mà „ngư ông đắc lợi.“

Phá hoại từ ngoài nước: Việc „thọc gậy bánh xe“, xách động của những nước không ưa Mỹ. Khi nước Mỹ bị chia rẻ trầm trọng dẫn đến suy sụp sẽ không còn khả năng ngăn cản, can thiệp sự bành trướng sức ảnh hưởng của các quốc gia này trên thế giới. Chẳng hạn như Tàu cộng. Suốt nhiều năm dài lợi dụng chính sách có nhiều sơ sót về đối ngoại và kinh tế của Mỹ để phát triển và thâm nhập vào Mỹ cũng như nhiều quốc gia khác. Nay đã có cơ hội và khả năng để họ nhúng tay vào nội tình nước Mỹ. Chẳng hạn như một số nước Âu Châu bị Trump ép phải chi tiêu nhiều hơn vào các tổ chức như NATO, hoặc phải điều chỉnh lại các hiệp định thương mãi, không còn trục lợi được như trước.

Kevin Trần: Câu chuyện chia rẽ thành hai luồng đối nghịch mỗi khi mùa bầu cử sắp đến đã như là thông lệ quen thuộc của nước Mỹ. Hai người bạn thân, hai cha con, hai anh em, thậm chí hai vợ chồng cũng có thể không nhìn mặt nhau chỉ vì bất đồng trong việc ủng hộ ai, và sẽ viết tên ai trong phiếu bầu vào tháng 11 của mỗi bốn năm.

Nếu có cơ hội để nói lên những gì có thể hoà giải lằn ranh của những phe đối lập hiện thời của hai đảng DC và CH thì mình sẽ không nói gì dài dòng hết. Cứ thu thập những số liệu chính xác từ các nguồn tin cậy nhất và làm một bảng so sánh giữa những cái tốt và không tốt của hai đảng phái trong suốt thời gian vừa qua khi nước Mỹ phải oằn mình gánh chịu từ thiên tai của dịch cúm cho tới biểu tình và còn gì sắp tới thì chưa biết. Ai cũng cố gắng làm mọi cách để bảo vệ cái đúng, cái hay của người mình thích. Sẽ là một câu chuyện chưa bao giờ có hồi kết mỗi ngày… Nhưng dù có bất hoà, có giận hờn, có tránh mặt nhau thậm chí có vật nhau rướm máu, nhưng bầu cử xong mọi thứ đã ngã ngũ thì mọi việc sẽ trở lại vị trí cũ như thường lệ, cuộc sống vẫn tiếp tục như bao năm tháng đã qua.

10 tiểu bang đông cử tri gốc Á có đủ điều kiện đi bầu nhất, theo Pew Research

10 tiểu bang đông cử tri gốc Á có đủ điều kiện đi bầu nhất, theo Pew Research

Hoa Kỳ có đang đi đúng hướng?

Chỉ hai trong số bốn người được hỏi muốn đưa ra nhận định về việc hiện Hoa Kỳ có đang đi đúng hướng.

Hoàng Đức Nhã: Theo tôi, nước Mỹ hiện nay đi đúng hướng, có nghĩa là làm cho quốc gia mạnh, dân giàu, và giữ vai trò lãnh đạo thế giới một cách có trách nhiệm. Vấn đề là đảng Dân chủ vốn vẫn ức vì thua năm 2016 cho nên chỉ trích thậm tệ ông Trump, vạch lá tìm sâu, cho những gì ông Trump làm là sai, cách làm sai, hành vi sai, và thổi phồng những gì họ cho là nhược điểm hay lỗi lầm của ông Trump. Đây là một sự khác biệt trong phương cách thi hành chứ không phải trong chiến lược. Ông Trump vốn là một doanh thương, hành động một cách thực tế hơn so với những người lãnh đạo chính trị khác: ông ta lúc nào cũng đặt nặng ưu tiên cho quốc gia mình và tính toán dựa trên yếu tố „phí tổn/lợi ích“ của mọi quyết định. Nếu đạt được mục tiêu đó bằng cách đa phương thay vì đơn phương thì tốt. Nhưng không phải cần làm theo phương thức đa phương mà đợi cho đến khi nào đạt được thế đó mới làm vì lúc đó sẽ mất cơ hội tốt để đạt được mục tiêu của mình.

Hoàng Vi Kha: Nước Mỹ luôn năng động và từ lâu tuy có một „lộ trình“ (roadmap) nhưng lại luôn uyển chuyển sao cho thích hợp thời thế để đem lại lợi ích cho dân, cho nước. Những chính sách trước đây đã để cho Trung cộng phát triển và thâm nhập khắp nơi, thao túng hầu như mọi lãnh vực: giải trí, truyền thông, giáo dục, kinh tế, chính trị. Cạnh đó nhiều tổ chức mang nhãn hiệu quốc tế hoặc không còn phân chia công bằng, hoặc bị điều khiển bởi kẻ có thế lực (Trung cộng) Nhiều người trong các nhóm „think tank“ ở cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ đã thừa nhận các điều nàỵ Do vậy khi tổng thống Trump đặt lại các vấn đề để tái kiến thiết, củng cố sức mạnh của nước Mỹ là ông đã đi đúng hướng, đúng trách nhiệm của một tổng thống Mỹ: lo cho dân Mỹ, cho nước Mỹ.

Banner

Trong bài viết kế tiếp chúng tôi sẽ đúc kết quan điểm của giới ủng hộ đảng Dân chủ, hay ủng hộ ông Joe Biden, cũng quanh 4 tiêu đề nêu trên.

Ông Hoàng Đức Nhã, 78 tuổi, nguyên Tổng Trưởng Bộ Dân vận và Chiêu Hồi của chính phủ VNCH. Ông đến Mỹ tị nạn năm 1975, làm việc cho công ty General Electric, FMC Corporation, and Monsanto Company trước khi đồng sáng lậpSherpa Analytics, Inc., công ty chuyên phân tích dữ liệu. Hiện sống ở Chicago, Illinois sau khi về hưu, ông là một nhà bình luận của đài SBTN.

Luật sư Trần Thái Văn, 55 tuổi, cựu dân biểuCalifornia, và là một thành viên nòng cốt của đảng Cộng hòa. Ông đến Mỹ tị nạn năm 1975, là dân biểu tiểu bang California từ 2004 đến 2010. Hiện sống và hành nghề luật ở Irvine, California.

Ông Hoàng Vi Kha, 48 tuổi, hiện sống và làm việc tại vùng thủ đô Hoa Thịnh Ðốn cho các cơ quan chính phủ. Ông là hiệu trưởng trung tâm Việt ngữ Thăng Long (tvnthanglong.org), và là sáng lập viên nhóm Viet Toon (viettoon.net). Ông tham gia một số tổ chức xã hội, dân sự của Mỹ và cộng đồng người Việt.

Ông Kevin Trần, 45 tuổi, cư dân thành phố Seattle, tiểu bang Washington State từ năm 1993. Ông làm việc cho Sở Bưu Điện thành ph và có một cơ sở thương mại nhỏ làm ngoài giờ.

Nguồn: BBC

Durch die weitere Nutzung der Seite stimmst du der Verwendung von Cookies zu. Weitere Informationen

Die Cookie-Einstellungen auf dieser Website sind auf "Cookies zulassen" eingestellt, um das beste Surferlebnis zu ermöglichen. Wenn du diese Website ohne Änderung der Cookie-Einstellungen verwendest oder auf "Akzeptieren" klickst, erklärst du sich damit einverstanden.

Schließen