Seite auswählen

Lý Đợi

29-1-2022

 

Nhóm ‘Mở Miệng’, ảnh chụp tháng 10/2006. Ảnh: Kim Ngân

Dịp Tết năm 2003, khi anh Phạm Hoàng Quân ra vỉa hè Sài Gòn viết chữ, như thường lệ, anh em kéo nhau ra chơi, nhậu nhẹt phụ họa và xin chữ.

Năm đó Bùi Chát và La Hán phòng xin chữ “Loạn” (亂) về treo, kèm theo câu chữ Nho “phúc bất trùng lai, họa vô đơn chí”. Nhưng dán lên tường mấy lần đều rớt xuống, cuối cùng dán lên trần nhà.

Còn xin thêm chữ “Đạo” (道) về dán trong nhà vệ sinh.

Kết quả, năm đó loạn thật sự, mà hệ quả kéo theo là một người phát bệnh đột xuất và chết sau đó ít lâu. Một đám cưới hủy hôn ngay vào buổi sáng rước dâu.

Nhưng ở đây xin không nhắc lại hai trong nhiều việc riêng tư ấy, mà chỉ nói về một số cái loạn khác.

Đó là năm mà thơ Mở Miệng xuất hiện ở rất nhiều nơi, bị chửi bới om sòm; rồi NXB Giấy Vụn bắt đầu gây ấn tượng với nhiều bản in, kết quả bị an ninh văn hóa bố ráp các kiểu, triệu tập lên làm việc liên miên.

Đi đâu cũng có ngoại tuyến theo đuôi. Danh sách đen xuất hiện ở nhiều nơi, đến bây giờ vài nơi cũng còn áp dụng cái danh sách đen lạc hậu đó.

Thi sĩ Nguyễn Hoàng Tranh từ Úc về chơi, anh em ra sân bay đón về nhà Khúc Duy, nhậu nhẹt, đọc thơ suốt mấy ngày đêm. Nhậu đến mức mà Khúc Duy ói ra từng thau máu, nằm li bì mấy ngày, tưởng không qua khỏi được.

Dù không có can dự gì, nhưng rồi Tranh cũng vô tình bị đưa vào sổ đen và bị theo dõi, bố ráp, đến mức trốn ra đến tỉnh Bình Định cũng có ngoại tuyến theo đuôi, nhất cử nhất động.

Khúc Duy phải tương kế tựu kế để lén về được nhà của mình – vì ngoại tuyến ngồi các đầu hẻm – để lấy hành lý giúp Tranh.

Chuyện loạn này kéo dài cả năm trời, với vô số tình tiết. Ví dụ đêm trình diễn thơ 1/1/2004 – hình như tại cà phê Uyên Nguyên (Phú Nhuận) – do họa sĩ Lê Triều Điển hỏi mượn giúp địa điểm, bị bố ráp trước giờ khai cuộc, mấy chục khách mời buộc phải ra về.

Vài anh chị em còn lại chuyển ra quán Ruốc gần đó của nhà văn Mường Mán ngồi nhậu, để chờ đợi tin tức.

Tôi và Bùi Chát bị hốt lên đồn điều tra, nhốt suốt đêm. Đến chiều hôm sau, lập biên bản hành chính xong, tạm giữ xe máy, điện thoại và các tư trang khác, thì thả về.

Từ Phú Nhuận đi xe buýt về Gò Vấp, ghé vào tiệm net công cộng thì mới biết tin tức om sòm về đêm thơ bị bố ráp đêm qua. Sau đó đi bộ thêm gần 1km mới về tới phòng trọ, đầu hẻm đã có 2 ngoại tuyến ngồi canh.

Không khí thơ văn lúc ấy thiệt là vui và kịch tính, ngoài các tiệm photocopy là cơ sở in ấn chui, còn có Tiền Vệ, Talawas, eVăn,… và nhiều trang mạng khác cổ xúy, có nhiều người theo dõi, tranh luận, chửi bới, chụp mũ, vu khống.

Việc chưa thấu hiểu được văn chương cách tân, mạng và ngoài luồng, khiến an ninh văn hóa gặp khó khăn, phải riết làm việc, cũng thêm một điểm kịch tính cho đời sống văn nghệ lúc bấy giờ.

Năm loạn này không chỉ thay đổi hình ảnh của Mở Miệng, mà còn liên can, phiền lụy trực/gián tiếp đến nhiều người. Ví dụ họa sĩ Lê Triều Điển, thi sĩ Phan Bá Thọ, họa sĩ Lê Kiệt, họa sĩ Quốc Việt, nhạc sĩ Bạch Cung Thạnh, thi sĩ Liêu Thái, họa sĩ Nguyễn Bá Văn, họa sĩ Nguyễn Mẫn, họa sĩ Ngô Thanh Tùng, nhạc sĩ Vũ Ngọc Giao, thi sĩ Inrasara…

Chuyện loạn này còn liên quan trực tiếp đến vài người phụ nữ khác, nhưng vì họ ở ngoài giới văn nghệ, nên không tiện kể ra đây.

Hai năm nay Phạm Hoàng Quân không lên Sài Gòn viết chữ nữa, một sáng cuối năm, ngồi nhớ bạn và nhớ về chữ “Loạn” một thời.

Phân nửa tài liệu Epstein đã được công bố

Phân nửa tài liệu Epstein đã được công bố

Điều gây sốc ở đây là những chi tiết và hàm ý cho thấy Putin về cơ bản đã thao túng Trump trong nhiều năm, thậm chí trước cả khi ông ta tranh cử tổng thống năm 2016.

Paris tưởng niệm Thảm sát Tết Mậu Thân 1968: Đừng quên, để tội ác không thể lập lại

Paris tưởng niệm Thảm sát Tết Mậu Thân 1968: Đừng quên, để tội ác không thể lập lại

„Đừng quên, vì lãng quên là mảnh đất tốt nhất cho tội ác mọc lại… Địa ngục đã từng hiện hữu ngay trên quê hương, và điều đau nhất là địa ngục ấy do chính đồng chủng tạo ra.“ Thứ bảy 31/1/2026, ngay trung tâm khu Châu Á ở quận 13 – Paris, cộng đồng người Việt tị nạn...

8 SỰ THẬT THÚ VỊ VỀ VIỆT NAM

1. Đánh thắng đế quốc Mỹ , thực dân Pháp. Nhưng hàng năm vẫn phải nhận viện trợ của họ để tồn tại. 2. Nơi người Việt Nam xếp hàng nhiều nhất là ở Lãnh sự quán Mỹ để xin Visa. Chứ không phải ở lăng Ba Đình. 3. Có quân đội tham gia gìn giữ hòa bình LHQ, bảo vệ voi rừng,...

Tin tổng hợp liên quan đến Biển Đông và Trung cộng (30.01.2026)

Ngoại trưởng khối ASEAN họp tại Phi Luật Tân bàn về tình hình khu vực.  Trong hai ngày, kể từ 29/01/2026, các nhà ngoại giao hàng đầu Đông Nam Á thảo luận về cuộc nội chiến ở Miến Điện, xung đột biên giới giữa Cam Bốt và Thái Lan, và Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông. ...

Tin tổng hợp liên quan đến Tự Do,  Công Lý và Nhân Quyền tại Việt Nam (30.01.2026)

Những cú “Sốc Hàng” ở Việt Nam hậu Đại Hội XIV -  Thể chế là điểm nghẽn của điểm nghẽn – Quyền lực sẽ được vận hành theo mô hình nào? Hậu Đại hội XIV, điều khiến giới quan sát trong và ngoài nước quan tâm không chỉ là danh sách nhân sự cụ thể, mà là một chuỗi vấn đề...

Thế giới đệ đơn ly khai kinh tế khỏi Mỹ – Paul Krugmann

Thế giới đệ đơn ly khai kinh tế khỏi Mỹ – Paul Krugmann

Hệ thống thương mại thế giới như chúng ta từng biết đã tồn tại trong ba thế hệ sau Thế chiến II. Đó là một hệ thống dựa trên luật lệ, trong đó mọi người đều coi Mỹ là một đối tác đáng tin cậy. Nhưng giờ đây, quan hệ kinh tế của Mỹ với các quốc gia khác đã trở nên lạm dụng, và thế giới đang tiến tới sự chia ly. Và điều này sẽ khiến người Mỹ nghèo đi đáng kể.

Giáo hội Công giáo kêu gọi Trump

Giáo hội Công giáo kêu gọi Trump tôn trọng phẩm giá di dân, đừng trục xuất bừa bãi, lên án Trump đối ngoại hung hăng phi đạo đức (đã gây chiến, hăm dọa nhiều nước)… Báo Công Giáo NCR: Người Công giáo phải quyết định xem họ phục vụ Trump hay Phúc Âm, lên án PTT Vance và nhiều MAGA bịa đặt, vu khống người bị bắn. Nhà thần học Goldstein gọi Pretti là người tử đạo vì lòng bác ái…

Stephen Miller, ‘Trái Tim Của Quỷ’ *

Stephen Miller, ‘Trái Tim Của Quỷ’ *

Từ một người viết diễn văn chính và cố vấn cấp cao về chính sách trong nhiệm kỳ đầu của Trump, Stephen Miller trở lại lại West Wing với tư cách là phó chánh văn phòng phụ trách chính sách và cố vấn an ninh nội địa trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump. Những vai trò mà các nhà quan sát nhận định là của một trong những người quyền lực nhất trong Tòa Bạch Ốc của Trump, và rộng hơn là trên toàn thế giới.

Chuyên gia về chủ nghĩa phát xít: “Hoa Kỳ không còn là một nền dân chủ nữa – chúng tôi đang có một chế độ độc tài.”

Chuyên gia về chủ nghĩa phát xít: “Hoa Kỳ không còn là một nền dân chủ nữa – chúng tôi đang có một chế độ độc tài.”

Nhưng những gì chúng ta đang thấy ở Minneapolis hiện nay là sự phản kháng mạnh mẽ. Phản kháng mạnh mẽ. Và điều này không phải do đảng Dân chủ lãnh đạo, mà là do những công dân bình thường lãnh đạo. Và đây là điều chúng ta cần nhận ra, rằng nếu muốn chống lại chủ nghĩa phát xít, nếu muốn chống lại nó một cách thành công, thì sự phản kháng đó phải đến từ những công dân bình thường, những người đơn giản là không muốn nó tồn tại.

Chính sách của Trump không phải là “Nước Mỹ trên hết”, mà là “Tôi trên hết”

Rõ ràng là chỉ có một kẻ ái kỷ bệnh hoạn, người luôn muốn tên mình xuất hiện trên mọi thứ — từ Trung Tâm Kennedy của người khác đến giải Nobel Hòa bình của người khác — mới dám liều lĩnh đặt cược tất cả những điều trên để chiếm Greenland, nhất là khi chúng ta đã có quyền vận hành các căn cứ ở Greenland và đóng quân tiền tuyến cũng như đặt tên lửa ở đó.